رفتارهای انحرافی در سازمان: تبیین نقش ادراک حمایت سازمانی و بی‌عدالتی، ناکامی و شخصیت

نویسندگان

1 دانشگاه ولی عصر (عج)

2 دانشگاه ولی عصر (عج)

doi
چکیده

     این پژوهش با هدف طراحی مدلی - شامل متغیرهای ویژگی­های شخصیتی (سازگاری و وظیفه‌شناسی)، ادراک بی­عدالتی، ادراک حمایت سازمانی و ناکامی- برای تبیین رفتارهای انحرافی در سازمان­های دولتی «بهشهر» انجام شد. بدین منظور ابتدا پرسشنامه­های پژوهش تهیه و پس از اطمینان از پایایی و روایی محتوای آن‌ها، در میان نمونه 269 نفری از کارکنان قلمرو مکانی پژوهش توزیع شد. برای بررسی مقدماتی روایی سازه سنجه از فن تجزیة مؤلفه­های اصلی و به‌منظور اجتناب از تهدید واریانس روش مشترک، آزمون یک عاملی هارمن اجرا شد. برای بررسی فرضیه­ها، نخست با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی، مدل­های اندازه­گیری پژوهش در نرم‌افزار Amos Graphics برآورد و آزمون شدند؛ سپس از طریق روش رگرسیون چندگانه، داده­ها به مدل‌های معادلة ساختاری برازش شدند. نتایج پژوهش نشان داد که در سطح اطمینان 99 درصد، ادراک حمایت سازمانی بر ادراک بی­عدالتی اثر منفی، ادراک بی­عدالتی بر ناکامی و ناکامی بر رفتارهای انحرافی در سازمان اثر مثبت معنادار دارند؛ همچنین مشخص شد که ویژگی­های شخصیتی سازگاری و وظیفه­شناسی در رفتارهای مزبور اثر منفی معناداری دارند. نتایج تأثیر ویژگی­های شخصیتی یادشده بر ادراک حمایت سازمانی و ادراک بی­عدالتی را تأیید نکرد.