بررسی سازگاری اولیه گیاهان در سطوح مختلف شوری در کانون گردوغبار 4 خوزستان
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
2 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
5 کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان
6 کارشناس آزمایشگاه، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
7 استاد بازنشسته گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
8 دانشیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشگاه محقق اردبیلی
9 کارشناس بازنشسته مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان
doi
10.22034/jdmal.2024.2026258.1459چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی استقرار، زندهمانی و برخی ویژگیهای نهالهای شش گونه گیاهی در 3 سطح شوری کم (dS/m15-0) ، متوسط (dS/m60-16) و زیاد (dS/m105-61) در کانون گردوغبار جنوب و جنوب شرق اهواز (شماره 4)، در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 48 تکرار انجام شد. درمجموع تکرارها و تیمارها تعداد 864 پایه نهال از 6 گونه گیاهی شورگز Delile ex Desv. Tamarix passerinoides، گز شاهی L. Tamarix aphylla، سریم L. Lycium depressum، کهور پاکستانی (آمریکایی) SW. DC. Prosopis juliflora، اکالیپتوس Dehnh. Eucalyptus camaldulensis و اشنان Seidlitzia rosmarinus Bunge ex Boiss. کشت شد. در فاصلههای زمانی مشخص، زندهمانی و شاخصهای ارتفاع، قطر بزرگ و کوچک تاج پوشش و قطر یقه گیاهان اندازهگیری شد. برای مقایسه ویژگیهای مورد بررسی از آزمون تجزیه واریانس یکطرفه و روش LSD استفاده شد. نتیجه حاکی از آن بود که گونههای گز شاهی، شورگز، اشنان و کهور پاکستانی بهترتیب با میانگین زندهمانی 95.8%، 91.6%، 81.9% و 75.6%، قدرت بیشتری برای حضور در شرایط نامساعد محیطی این منطقه دارند. گونه اکالیپتوس باوجود عدم زندهمانی در شوری زیاد و زندهمانی بسیار کم (6.2%) در شوری متوسط، در منطقه شوری کم، زندهمانی 66.6% را نشان داد که در شرایط پرتنش منطقه مقدار قابلقبولی است. درحالیکه گونه سریم با توجه به عدم زندهمانی در شوری زیاد و میانگین زندهمانی کم (27%) در شوری کم در پروژههای احیای زیستی (بیولوژیک) در شرایط بومشناختی مشابه این منطقه قابل توصیه نبود. ارتفاع همه گونههای موردبررسی و تاج پوشش همه آنها بهغیراز گونه کهور پاکستانی در سطوح مختلف شوری دارای اختلاف معنیدار بود؛ بنابراین با توجه به نتایج پژوهش حاضر و باوجوداینکه کاشت گیاهان بومی گز شاهی، شورگز و اشنان در اراضی این منطقه موفقیتآمیز بوده است میتوان این گونهها را در پروژههای نهالکاری در مناطقی با شرایط اکولوژیک مشابه بهجای گونه غیربومی کهور پاکستانی توصیه کرد.
