فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پوشش ­گیاهی با حفاظت از سطح خاک بر حمل رسوبات بادی، موجب تشکیل ناهمواری نبکا در مناطق بیابانی می‌شود؛ نوع پوشش­ گیاهی نقش زیادی در تعیین دینامیک و مورفولوژی نبکاها در محیط­‌های بیابانی دارد. نبکاها نشان­‌دهنده کاهش موضعی بادبردگی در منطقۀ حمل می‌­باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط مورفولوژی گونه‌­های شورگز ( Tamarix hispida C. Linnaeus)، اسکنبیل (Calligonum comosum E. Boissier) و کهور ایرانی (Prosopis cineraria L. Druce) با ویژگی‌های مورفومتری نبکاهای تشکیل شده در محدودۀ شهرستان ریگان استان کرمان است. بدین منظور درآغاز به روش ترانسکت تصادفی، شاخص‌­های ارتفاع نبکا، ارتفاع گیاه، قطر تاج پوشش و قاعده نبکا از 44 نبکا حاصل از گیاه شورگز Tamarix hispida، 51 نبکا حاصل از گیاه کهور ایرانیProsopis cineraria  و 38 نبکا حاصل از گیاه اسکنبیل Calligonum comosum آمار­برداری شد و با آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نرمال­ بودن داده‌­ها بررسی شد. سپس همبستگی پیرسون و رگرسیون ارتفاع و قطر تاج پوشش گیاه با ارتفاع نبکا و قطر قاعده آن مورد ­بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین ارتفاع و قطر قاعده نبکا حاصل از گز Tamarix hispida m1.3 و m 3.2، نبکا حاصل از کهور ایرانی Prosopis cineraria میانگین ارتفاع m0.9 و قطر قاعده m4.5 و نبکاهای حاصل از اسکنبیل Calligonum comosum میانگین ارتفاع m 0.6 و قطر قاعده m 1.8 می‌­باشد؛ بنابراین می‌­توان نتیجه گرفت در نبکاهای حاصل از کهور ایرانی Prosopis cineraria به نسبت ارتفاع، طول قاعده بیشتری نسبت به نبکاهای حاصل از گز و اسکنبیل Calligonum comosum دارد. نتایج همبستگی شاخص‌­های اندازه­‌گیری شده نشان داد که ارتباط مورفولوژی گونه­‌های مورد بررسی، با ویژگی‌های مورفومتری نبکاها معنی‌­دار است. نتایج رگرسیون بین ارتفاع گیاه و ارتفاع نبکا نشان داد که شیب تغییرات ارتفاع نبکا نسبت به تغییرات ارتفاع پوشش­‌گیاهی و قطر قاعده نبکا نسبت به تغییرات ارتفاع گیاه در گیاه شورگز Tamarix hispida بیشتر از دو گیاه دیگر است. همچنین شیب تغییرات ارتفاع نبکا، نسبت به تغییرات قطر تاج پوشش گیاه و شیب تغییرات قطر قاعده نسبت به تغییرات قطر تاج پوشش گیاه، در اسکنبیل Calligonum comosum بیشتر از دو گیاه دیگر می­‌باشد.