ارزیابی تغییرات شاخص شدت بیابان‌زایی در استان کرمان با استفاده از سنجش‌ازدور

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22034/jdmal.2024.2027464.1461
چکیده

با توجه به اهمیت پدیده بیابان‌زایی و گسترش آن در سطح جهان، در پژوهش حاضر با استفاده از فناوری سنجش‌ازدور به ارزیابی روند تغییرات بیابان‌زایی استان کرمان پرداخته شد. بدین منظور ابتدا بر اساس میانگین بلندمدت NDVI ماه‌های مارس (اسفند-فروردین)، آوریل (فروردین-اردیبهشت)، می (اردیبهشت-خرداد) و ژوئن (خرداد-تیر) انتخاب شدند. با بهره‌­گیری از داده‌های سنجنده مودیس، تصاویر NDVI و سپیدایی در طول سال‌های 2022-2001 (1401-1380) تهیه و شاخص شدت بیابان‌زایی (DDI‌) برای 22 سال محاسبه ­شد. سپس با آزمون من‌کندال، روند تغییرات شاخص مذکور بررسی ­شد. همچنین با استفاده از تحلیل رگرسیون خطی، شدت تغییرات بیابان‌زایی در قالب ماه‌­های زمانی مورد‌نظر در طول 22 سال با استفاده از شاخص DDI‌ برآورد­ شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که طبقه بدون روند تغییرات در تمام ماه‌های مورد ­بررسی بیشترین مساحت را به خود اختصاص داده­ است که برای ماه‌های مارس، آوریل، می و ژوئن به‌­ترتیب 82.45، 59.83، 49.96 و 51.79% می‌شود. بیشترین درصد مساحت شدت بیابان‌زایی ماه مارس با مقدار 23.93% به سال 2012 اختصاص داشت. همچنین بیشترین شدت بیابان‌زایی ماه آوریل، می و ژوئن به‌­ترتیب با مقدار 22.23، 20.14 و 22.42% به سال‌های 2012، 2001 و 2001 مربوط بود. نتایج شدت تغییرات بیابان‌زایی در واحد زمان نیز نشان داد که طبقه زیاد شدت تغییرات بیابان‌زایی در ماه مارس 14.81%، در ماه آوریل 17.83%، در ماه می 17.48% و در ماه ژوئن 17.75% مساحت استان را شامل می‌شود.