طراحی الگوی راهبردهای توازن کار و زندگی در سازمانهای دفاعی
نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران
3 گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: امروز تغییرات جمعیتشناختی و جامعهشناختی زیادی نظیر افزایش اشتغال زوجها، ساعتهای کاری طولانی، پیچیدگی فناوریهای محیط کار و کمبود نیروی کار در سازمانهای دفاعی به وقوع پیوسته است. این مهم باعث عدم توازن نقشهای چندگانه افراد در زندگی خویش میشود. توانایی ایجاد توازن در کار و زندگی زمینهای مساعد برای بهبود سلامتی و ارتقای عملکرد کاری را فراهم مینماید. بر این اساس، در پژوهش حاضر به طراحی الگوی راهبردهای توازن کار و زندگی در سازمانهای دفاعی پرداخته میشود. روششناسی: این مطالعه، یک پژوهش کاربردی است که به صورت کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. برای گردآوری دادهها از مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان دفاعی استفاده شد. مصاحبهها با 15 نفر از خبرگان حوزه دفاعی بهصورت هدفمند تا مرحله اشباع نظری انجام و تحلیل دادهها در سه مرحله استخراج مفاهیم پایه، سازماندهنده و فراگیر صورت گرفت. یافتهها: الگوی نهایی پژوهش در 92 مضمون پایه، 27 مضمون سازماندهنده شامل شامل فراهم کردن فضای کاری آرام، به کارگیری فناوریهای جدید در سازمان، طراحی مناسب کارها، حجم کاری متناسب با توانایی کارکنان، حمایت از فرماندهان و مدیران، حمایت از کارکنان، انعطافپذیری زمانی، انعطافپذیری مکانی، برنامهریزی در اجرای برنامههای انعطاف پذیری، اعطای مرخصی بر اساس برنامههای رفاهی، توجه به سلامت کارکنان، برنامههای پایش سلامت کارکنان، ارائه تسهیلات جهت درمان، ارائه تسهیلات ورزشی برای کارکنان و خانواده هایشان، ارائه تسهیلات تفریحی برای کارکنان و خانواده هایشان، ارائه تسهیلاتی جهت تحصیلات فرزندان، تسهیلات سازمان در خصوص نگهداری از کودکان کارکنان، برنامههای اوقات فراغت کارکنان، حمایت عاطفی خانواده، حمایت خانواده، حمایت خویشاوندان، مدیریت انتظارات خانواده ،کنترل استرس، توجه به معنویت در زندگی، مدیریت زمان، مسئولیت پذیری و مشارکت در امور اجتماعی سازماندهی شدند. نتیجهگیری: ایجاد تعادل کار و زندگی میتواند موجبات ارتقای سلامت سازمانی و دستاوردهای شخصی را برای کارکنان به همراه داشته باشد. استفاده از راهبردهای پژوهش حاضر در صورت استقرار عملیاتی آن در جامعه آماری محرک نتایج پیشگفته خواهد بود. زمینه و هدف: امروز تغییرات جمعیتشناختی و جامعهشناختی زیادی نظیر افزایش اشتغال زوجها، ساعتهای کاری طولانی، پیچیدگی فناوریهای محیط کار و کمبود نیروی کار در سازمانهای دفاعی به وقوع پیوسته است. این مهم باعث عدم توازن نقشهای چندگانه افراد در زندگی خویش میشود. توانایی ایجاد توازن در کار و زندگی زمینهای مساعد برای بهبود سلامتی و ارتقای عملکرد کاری را فراهم مینماید. بر این اساس، در پژوهش حاضر به طراحی الگوی راهبردهای توازن کار و زندگی در سازمانهای دفاعی پرداخته میشود. روششناسی: این مطالعه، یک پژوهش کاربردی است که به صورت کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. برای گردآوری دادهها از مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان دفاعی استفاده شد. مصاحبهها با 15 نفر از خبرگان حوزه دفاعی بهصورت هدفمند تا مرحله اشباع نظری انجام و تحلیل دادهها در سه مرحله استخراج مفاهیم پایه، سازماندهنده و فراگیر صورت گرفت. یافتهها: الگوی نهایی پژوهش در 92 مضمون پایه، 27 مضمون سازماندهنده شامل شامل فراهم کردن فضای کاری آرام، به کارگیری فناوریهای جدید در سازمان، طراحی مناسب کارها، حجم کاری متناسب با توانایی کارکنان، حمایت از فرماندهان و مدیران، حمایت از کارکنان، انعطافپذیری زمانی، انعطافپذیری مکانی، برنامهریزی در اجرای برنامههای انعطاف پذیری، اعطای مرخصی بر اساس برنامههای رفاهی، توجه به سلامت کارکنان، برنامههای پایش سلامت کارکنان، ارائه تسهیلات جهت درمان، ارائه تسهیلات ورزشی برای کارکنان و خانواده هایشان، ارائه تسهیلات تفریحی برای کارکنان و خانواده هایشان، ارائه تسهیلاتی جهت تحصیلات فرزندان، تسهیلات سازمان در خصوص نگهداری از کودکان کارکنان، برنامههای اوقات فراغت کارکنان، حمایت عاطفی خانواده، حمایت خانواده، حمایت خویشاوندان، مدیریت انتظارات خانواده ،کنترل استرس، توجه به معنویت در زندگی، مدیریت زمان، مسئولیت پذیری و مشارکت در امور اجتماعی سازماندهی شدند. نتیجهگیری: ایجاد تعادل کار و زندگی میتواند موجبات ارتقای سلامت سازمانی و دستاوردهای شخصی را برای کارکنان به همراه داشته باشد. استفاده از راهبردهای پژوهش حاضر در صورت استقرار عملیاتی آن در جامعه آماری محرک نتایج پیشگفته خواهد بود.
