تبیین ابعاد و مولفه های تاب آوری سایبری لجستیک و زنجیره تامین دفاعی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

2 دکتری مدیریت راهبردی سایبر، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: موقعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در منطقه و نظام بین­الملل و ناکامی نظام سلطه در عرصه تهدیدهای سخت و هزینه­بر بودن آن موجب تغییر راهبرد دشمنان نظام اسلامی و استفاده از ظرفیت­های موجود در فضای سایبری به منظور تقابل با جمهوری اسلامی ایران گردیده است. بر این اساس امنیت و تاب­آوری فضای سایبری به عنوان یکی از مولفه­های امنیت ملی و متعاقب آن تاب­آوری سایبری لجستیک و زنجیره تامین نیروهای مسلح در پشتیبانی از میدان نبرد و تداوم عملیات نیروها باید به طور جدی مورد توجه واقع شده، ابعاد و مولفه­های آن مورد ارزیابی و با شناسایی نقاط قوت و ضعف در حوزه­های مختلف و با برنامه­ریزی و ارائه راهبردهای لازم، در نهایت موجب ارتقاء آن ­گردند. در همین راستا هدف این پژوهش دستیابی به ابعاد و مولفه­های تاب­آوری سایبری لجستیک و زنجیره تامین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.. روش‌شناسی: به منظور استخراج مولفه­های تاب­آوری سایبری، مضامین مرتبط با تاب­آوری سایبری، با مطالعه ادبیات پژوهش و تحلیل کیفی اسناد موجود صورت پذیرفت و سپس با تکنیک خوشه‌بندی و بر اساس فراوانی تکرار واژه‌ها، مولفه­های اصلی مورد بازشناسی اولیه قرار گرفتند و این مولفه‌ها از طریق تکنیک دلفی با اجماع نظر خبرگان اصلاح گردیدند. یافته‌ها: بر این اساس با استناد به مقالات علمی- پژوهشی در این حوزه و اسناد موسسات جهانی و با به کارگیری فن خوشه­بندی در تحلیل محتوا و روش دلفی، چهار مرحله از چرخه مدیریت رویداد تاب­آوری با افزودن بعد " کشف" به سایر ابعاد متداول تاب­آوری سایبری مورد تایید قرار گرفت همچنین چهار حوزه دکترین جنگ شبکه محور شامل فیزیکی، اطلاعاتی، شناختی و اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت و نهایتا با استفاده از تعاریف فوق و ایجاد یک ماتریس عمومی از معیارها و ارزیابی پیامدهای آنها در طول مراحل و حوزه­های مختلف، ابعاد و مولفه­های تاب­آوری سایبری لجستیک و زنجیره تامین دفاعی پس از تایید خبرگان حوزه سایبر ارائه گردید. نتیجه‌گیری: از نتایج این پژوهش می‌توان برای شناسایی و تبیین ابعاد و مولفه­ها، تولید ادبیات، ایجاد وفاق در مراکز تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری، تقویت و ارتقاء تفکر راهبردی، روش های هوشمند مقابله‌ای با تهدیدات روزافزون در حوزه تاب­آوری لجستیک و زنجیره دفاعی استفاده نمود.