عوامل مؤثر بر حس تعلق جمعی نخبگان دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: نخبگان دانشگاهی از گروه‌های حساس و تاثیرگذار جامعه محسوب می‌شوند و از میان رفتن حس تعلق جمعی در آنها نشانه گسستگی افراد از جامعه و فروپاشیدن جامعه است. بر اساس اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت حس تعلق جمعی نخبگان دانشگاهی و همچنین شناسایی عوامل مؤثر بر حس تعلق جمعی نخبگان دانشگاهی انجام گردید.روش‌شناسی: این مطالعه یک پژوهش کاربردی است و در آن از روش پژوهش توصیفی پیمایشی استفاده شد. نمونه‌ آماری شامل 384 نفر از نخبگان دانشگاهی شامل اساتید، دانشجویان و فارغ التحصیلان بود که به شیوه نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده‌های پژوهش از طریق ابزار پرسشنامه‌ گردآوری شدند. روایی و پایایی ابزار سنجش نیز به ترتیب از طریق روایی محتوا و ضریب آلفای کرونباخ تایید شد.یافته‌ها: تاثیرات مستقیم متغیرهای هفتگانه همبستگی اجتماعی، احساس رضایت عمومی، اثربخشی سیاسی، بهره‌مندی از فضای اجتماعی، میزان برخورداری از حقوق شهروندی، دگر خواهی و اعتماد اجتماعی بر حس تعلق جمعی تأیید شد. متغیرهای احساس رضایت عمومی، اثربخشی سیاسی و اعتماد اجتماعی با بالاترین ضریب معناداری بیشترین تأثیر را بر حس تعلق جمعی دارا بود که خود حاکی از رابطه مثبت‌تر و قوی‌تر این عوامل بر حس تعلق جمعی نخبگان دانشگاهی است.نتیجه‌گیری: بررسی وضعیت حس تعلق جمعی نخبگان دانشگاهی ایران نشان از مطلوب بودن حس تعلق جمعی در میان این قشر فرهیخته داشت. لیکن در تبیین آمار بالای مهاجرت نخبگان و متخصصان ایرانی عوامل متعددی دخیل هستند. تبیین و تفسیر عدم وجود تعهد به جامعه در شرایطی که وضعیت حس تعلق جمعی از وضعیت مطلوبی در میان این قشر برخوردار است توجه به عوامل و انگیزه‌های جانبی را می‌طلبد.