مطالعۀ مقایسه‌ای گره مادر در گسترۀ شیوه‌های ترسیم با ارائه و معرفی شیوه‌ای نامکتوب

نویسندگان

1 استادیار، گروه مرمت بنا، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان

2 عضو هیئت علمی گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)

3 دانشجوی دکتری مرمت و احیای بناهای تاریخی، گروه مرمت بنا، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان

doi
10.22059/jihs.2019.237807.371406
چکیده

برای تزئین بناهای سنتی از نقوش و طرح‌های گوناگونی استفاده شده است. طراحان و معماران سنتی برای پیاده‌سازی این نقوش از شیوه‌های مختلفی استفاده می‌کردند. توانمندی، دانش و مهارت طراحان در پیاده‌سازی این نقوش و گره‌های هندسی بسیار مؤثر بوده است. این پژوهش برای نخستین بار بر آن است تا به بررسی توانمندی طراح در پدید آوردن شیوه‌های ترسیم گره مادر (کند دو و پنج)، مقایسه و تحلیل روش‌ها و ارائۀ شیوه‌ای نامکتوب بپردازد. تاکنون بیشتر پژوهشگران به ارائۀ نمونه‌های مختلف گره‌ها و ترسیم آنها پرداخته‌اند. با بررسی ویژگی‌های روش‌های متفاوت ترسیم گره‌های هندسی و مقایسۀ آنها با یکدیگر می‌توان به توانمندی طراحان و معماران در پدید آوردن این روش‌ها و شناخت روش بهینه دست‌یافت. در این پژوهش برای داده‌اندوزی از ترکیب روش‌های کتابخانه‌ای و مصاحبه با استادکار گره چینی و طراحی شبکه (روش میدانی) استفاده شده است و پس از ترسیم هر یک از روش‌ها و بررسی ویژگی‌ها، با هم مقایسه شده‌اند. با بررسی‌های انجام‌شده آشکار شد که بر اساس توانمندی گره چینان (معماران) و طراحان، بسته به ابزار و دانش هندسی آنها، روش‌های گوناگونی برای ترسیم گره مادر وجود دارد و از سوی دیگر روش نامکتوب این گره دارای مزایای خاصی همچون نیاز نداشتن به پرگار، ترسیم دایره و تقسیم زاویه نسبت به سایر روش‌ها است.