تدوین الگوی حکمرانی خوب مبتنی بر سیاستگذاری باز
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت و حسابداری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
4 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: حکمرانی خوب ایدهای است که بهدنبال ناکارآمدی سازوکارهای پیشین توسعه مطرح شد. نظریه حکمرانی خوب با ویژگیهایی مانند مشارکت، شفافیت، پاسخگویی، اثربخشی و کارآیی و حاکمیت قانون تعریف میشود. پژوهش حاضر به تدوین الگوی حکمرانی خوب مبتنی بر سیاستگذاری باز پرداخته است. روششناسی: این پژوهش مبتنی بر روش آمیخته است. در مرحله کیفی با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند 17 نفر از خبرگان اجرایی و دانشگاهی برای انجام مصاحبه انتخاب شدند. مفاهمی استخراج شده، با روش تحلیل مضمون در سه سطح مضامین پایه، مضامین سازماندهنده و مضامین فراگیر سازماندهی شدند. جامعه آماری بخش کمی پژوهش شامل کارشناسان اجرایی سازمان بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. روایی پرسشنامه از طریق روایی همگرا و واگرا و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ تائید شد. سازههای مدل به کمک نرم افزار اِسپیاِساِس و لیزرل و از طریق مدلیابی معادلات ساختاری بررسی و تائید شدند. یافتهها: تحلیل دادههای بخش کیفی به شناسایی 129 مضمون پایه، 22 مضمون سازماندهنده و 5 مضمون فراگیر شامل مسئولیتپذیری (مدیریت نظام بهرهبرداری از منابع، کارآمدی دولت، مدیریت و رهبری، تعریف نقش سازمان، بهرهوری کشاورزی، ارزیابی عملکرد)، شفافیت (شفافیت در قوانین، شفافیت در آمار، شفافیت در اهداف و شفافیت در عملکرد)؛ قانونگرایی (آمایش و تعریف آلگوی گشت، عقلانیت در سیاستگذاری، توانمندسازی جامعه کشاورزی، همراستایی سیاستها با قوانین بالادستی)، مشارکت (تعاون در کشاورزی، ضمانتهای بیمهای، شبکهسازی ذینفعان)؛ مدرانیزسون کشاورزی (حمایتهای مالی، مدرنسازی تولید محصولات کشاورزی، مدرنسازی بازار کشاورزی، بسترهای صادراتی، هدایت زنجیره تولید) برای حکمرانی خوب منجر شد. همچنین، تحلیل دادههای بخش کمی به کمک مدلیابی معادلات ساختاری حاکی از برازش مدل بود. نتیجهگیری: حکمرانی خوب، به عنوان سیستم پیچیدهای از تصمیمهای دولت، قواعد و مکانیستمهایی است که بر رفتار، فعالیتها و روابط عوامل حاکم است. دستیابی به اهداف سازمانی نیازمند استفاده از نوعی ساختار حکمرانی خوب است که ابعاد و مولفههای آن در الگوی نهایی پژوهش شناسایی شده است.
