فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر نقش تغییر کاربری اراضی و تأثیر آن بر توفان­های گردوغبار در منطقه سیستان با بهره‌­گیری از سنجش از دور در سال­‌های ۱۳۸۱، ۱۳۹۰ و ۱۴۰۱ مورد واکاوی قرارگرفته است . با توجه به تأثیرگذاری تغییر اقلیمی بر کاربری/پوشش اراضی، متغیرهای اقلیمی شامل؛ بارندگی ،دما و تعداد روزهای گردوغباری به روش آنومالی بررسی شد و در ادامه به منظور پیش‌­بینی وضعیت کاربری اراضی در ۲۰ سال آینده از ترکیب نقشه­‌های سال ۱۳۸۱ و ۱۴۰۱ برای شرایط خشکسالی شدید، با زنجیره مارکوف پیش­‌بینی انجام شد. نتایج نشان داد در منطقه سیستان طی دو دهه گذشته دما افزایش و بارندگی کاهش یافته است. نقشه­‌های کاربری اراضی نیز نشان داد در سال‌­هایی که تالاب هامون آبگیری شده است، مرتع و پوشش گیاهی متراکم روند افزایشی و اراضی بایر (بدون پوشش گیاهی) و شوره زار روند کاهشی داشته است. اما با توجه به خشکسالی‌­های اخیر همانند سال ۱۴۰۱ که خشکسالی در منطقه فراهم شده است، کاربری مرتع کاهش و بایر و شوره زار افزایش داشته است. این شرایط منجر به افزایش گردوغبار در منطقه می‌­شود، نقشه کاربری/پوشش اراضی در ۲۰ سال آینده برای شرایط خشکسالی شدید با استفاده از مدل سلول­‌های خودکار و زنجیره مارکوف پیش­‌بینی شد. نتایج نشان داد در آینده مرتع و پوشش گیاهی متراکم کاهش خواهد داشت اما اراضی بایر و مناطق شوره زار افزایش چشم­گیری خواهد داشت این شرایط، منجر به افزایش بیابان‌­زایی و فرسایش بادی می­‌شود و در پی آن توفان­‌های گردوغباری افزایش خواهد داشت. با توجه به اینکه توفان­‌های گردوغبار بر شرایط اقتصادی، اجتماعی، محیط­‌زیست و سلامت ساکنان منطقه تأثیرهای منفی بسیاری دارد، بنابراین با برنامه­‌ریزی و مدیریت صحیح به منظور کنترل پیامدهای حاصل از گردوغبار در منطقه سیستان می­‌توان خسارت­‌های حاصل از توفان­‌های گردوغبار در این منطقه را کاهش داد.