شناسایی و رتبه بندی عوامل مؤثر بر قضاوت حرفه ای و تصمیم گیری حسابرسان

نویسندگان

1 استاد ممتاز گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار حسابداری، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران .

doi
چکیده

قضاوت در حسابرسی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و به عنوان مهمترین عامل نتیجه‌گیری حسابرس محسوب می‌شود. به همین دلیل شناسایی عوامل مؤثر بر قضاوت و تصمیم‌گیری حسابرسان حائز اهمیت است. از این رو هدف این پژوهش شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر قضاوت حرفه‌ای و تصمیم‌گیری حسابرسان با استفاده از تحلیل محتوا و فن غربالگری فازی می‌باشد. پژوهش حاضر در بازه زمانی یکساله اسفند ماه 1397 الی اسفند 1398 انجام پذیرفته است. ابتدا با بررسی ادبیات مرتبط با موضوع پژوهش، عوامل مؤثر بر قضاوت و تصمیم‌گیری حسابرسان شناسایی، سپس با استفاده از نظرهای 15 تن از خبرگان (حسابدران رسمی و استادان دانشگاه) و با به کارگیری فن غربالگری فازی 40 شاخص نهایی، شناسایی و در نهایت با استفاده از رتبه‌بندی فازی درجه اهمیت این عوامل مشخص شد. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌های پژوهش نشان می‌دهد که سازه‌های محیطی، وظیفه‌ای و رفتاری حسابرس به ترتیب بیشترین تأثیر را بر قضاوت حرفه‌ای و تصمیم‌گیری حسابرسان در ایران دارند. همچنین شاخص‌های حق‌الزحمه حسابرس، پاسخگویی حسابرس، شرایط مالی و رقابتی حرفه حسابرسی، استقلال حسابرس و تلاش جهت جلب رضایت صاحب‌کار توسط حسابرس به ترتیب مهم‌ترین و اثرگذارترین عوامل مؤثر بر قضاوت حرفه‌ای و تصمیم‌گیری حسابرسان در ایران هستند. این پژوهش می‌تواند شروع بسیار مناسبی برای در نظرگرفتن عوامل کلیدی مؤثر بر قضاوت حرفه‌ای و تصمیم‌گیری حسابرسان در بین حسابرسان باشد و نتایج نیز می تواند مورد استفاده مجامع حسابداری ایران جهت وضع قوانین و دستورالعمل های مربوط به قضاوت حرفه‌ای قرار گیرد.