تأثیر کاربری اراضی بر برخی شاخصهای میکروبی خاک در منطقه لاسجرد، استان سمنان
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده کویر شناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار دانشکده کویر شناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
4 دانشیار دانشکده کویر شناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.22034/jdmal.2023.2003379.1416چکیده
پژوهش حاضر بهمنظور بررسی نقش کاربریهای مختلف اراضی بر برخی شاخصهای میکروبی خاک در لاسجرد سمنان در دو عمق صفر تا cm10 و 10 تا cm30 انجام شد. بعد از تعیین اراضی مختلف به عنوان تیمارهای تحقیق، نمونه برداری از خاک صورت گرفت؛ به این صورت که یک پروفیل در مرکز و چهار پروفیل بصورت متقاطع در اطراف با در نظر گرفتن اثر حاشیهای، حفر شد. دادههای مربوط به ویژگیهای میکروبی خاک با بهرهگیری از آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 5 تکرار و آزمون دانکن تجزیه و تحلیل شد. در عمق اول، تنفس پایه خاک، تنفس برانگیخته، C زیستتوده میکروبی، N زیستتوده میکروبی، ضریب میکروبی و ضریب متابولیک تحت تأثیر کاربریهای مختلف قرار گرفتهاند. بیشترین میزان تنفس پایه خاک در اراضی رها شده معادل 0.424mgCO2g-1dm24h-1 و کمترین میزان در کشت .Triticum aestivum L و برابر mgCO2g- 1dm24h-1 0.006 اندازهگیری شد. همچنین در عمق دوم، تنفس پایه خاک، ضریب میکروبی و ضریب متابولیک از انواع کاربری ها متاثر شدند، بطوری که بیشترین میزان ضریب متابولیک در اراضی رها شده برابر 0.068mgCO2-Cg-1MBCday-1 و کمترین آن در اراضی کشت .Medicago sativa L برابر 0.013mgCO2-Cg-1MBCday-1 مشاهده شد. بطور کلی شاخصهای میکروبی خاک به تغییرات کاربری اراضی حساس هستند و اولین عمق مورد بررسی، بیشترین تأثیر را از این شاخصها داشته است. تغییر اراضی مرتعی به کاربری کشاورزی، با شکستن خاکدانههای خاک، سرعت تجزیه مواد آلی را افزایش میدهد و ذخیرهسازی عناصر غذایی، جمعیت، ترکیب و فعالیت میکروبی خاک را بهعنوان شاخص کیفیت، سلامت و حاصلخیزی خاک کاهش میدهد.