پیشنهاد سیاست‌های کلی انرژی در حوزه صنعت و فناوری

نویسندگان

1 استادیار گروه سیاست فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

2 دکتری تخصصی دانشکده مهندسی نفت و زمین‌انرژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده مهندسی نفت و زمین‌انرژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

doi
10.22034/jmi.2025.537444.3223
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه پیشنهادهای اصلاحی برای بازنگری سیاست‌های کلی انرژی کشور از منظر «صنعت و فناوری» انجام شده است. این مطالعه با بررسی روندهای جهانی و ملی، به شناسایی الزامات و سیاست‌های مرتبط با توسعه انرژی پایدار و فناوری‌های نوین پرداخته است. در این پژوهش از رویکرد آمیخته کیفی، شامل تحلیل محتوای اسناد بالادستی، مطالعات تطبیقی کشورهای منتخب و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، استفاده شده است. چارچوب نظری پژوهش بر تفکیک سیاست‌ها به دو دسته ماموریت‌گرا و اشاعه‌گرا استوار است و برای تحلیل سیاست‌های اشاعه‌گرا، از کارکردهای «نظام نوآوری فناورانه» بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد که سیاست‌های اشاعه‌گرا باید بر ارتقای بهره‌وری، توسعه دانش و شبکه‌سازی فناورانه متمرکز شوند، در حالی که سیاست‌های ماموریت‌گرا لازم است اهداف کلانی همچون توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، کاهش شدت انرژی و هوشمندسازی شبکه‌ها را دنبال کنند. تدوین سیاست‌های یکپارچه و هماهنگ در این چارچوب می‌تواند ضمن بهره‌گیری بهینه از منابع، به تحقق اهداف توسعه پایدار و افزایش رقابت‌پذیری صنعتی کشور منجر شود.