فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: در سال‌های اخیر، تغییرات سریع محیطی، فشارهای رقابتی، و پیچیدگی‌های سازمانی، ناکارآمدی‌ها و ناهماهنگی‌هایی را در نظام مدیریت منابع انسانی سازمان‌ها نمایان ساخته‌اند. آسیب‌شناسی نظام‌مند و هدفمند این نظام می‌تواند بستر تحول و بهبود عملکرد منابع انسانی را فراهم آورد. با این حال، فقدان چارچوبی عملیاتی و اقتضایی برای شناسایی شکاف‌ها، ریشه‌یابی عوامل مؤثر، و ارائه راهکارهای اصلاحی، یکی از چالش‌های اصلی مدیران و پژوهشگران این حوزه است. این مقاله تلاش دارد راهکاری نظام‌مند برای تحلیل وضعیت موجود، شناسایی نارسایی‌ها و طراحی مسیرهای بهبود ارائه دهد.روش‌شناسی: در پژوهش حاضر، آسیب شناسی فرآیندهای مدیریت منابع انسانی با رویکردی نوین مبتنی بر نظریه  واقع گرایی انتقادی به بحث گذاشته است. در حوزه پارادایم فکری انتقادی با استفاده از روش‌های میدانی و تحلیل‌های طولی اجرا شده در سازمان‌های دولتی و خصوصی، یک چارچوب چهار مرحله ای آسیب شناسی شامل تحلیل وضعیت موجود، تحلیل شکاف با وضعیت مطلوب، شناسایی عوامل موثر بر ایجاد شکاف، و ارائه راهکارهای اصلاحی، پیشنهاد شده است.یافته‌ها: نتایج  به دست آمده نشان دهنده ی شکاف‌های ساختاری در حوزه ساختارهای سنی، استخدامی، مهارتی،... و نیز شکاف‌های در فرآیندهای اجرایی مدیریت منابع انسانی و همچنین اوضاع نامطلوب  اجتماعی سازمان ها، هستند. در پایان راهکارهای اصلاحی، در قالب الگوی ۲ بعدی کارکنان-فرآیندها و راهبردی-عملیاتی ارائه شدند. بنگاه‌های دولتی و خصوصی اعم از انتفاعی یا غیر انتفاعی می‌‌توانند از چارچوب ارائه شده به منظور آسیب شناسی  فرآیندهای مدیریتی خود بهره گرفته و با الگوی اصلاحی پیشنهادی اقدام به بهسازی فرایند‌های مدیریتی خود نمایند.نتیجه‌گیری: چارچوب پیشنهادی این مقاله، با تلفیق داده‌های کمی و تحلیل‌های کیفی، بستری منسجم و اقتضایی برای شناسایی شکاف‌ها، تحلیل ریشه‌ای علل، و طراحی راهکارهای اصلاحی در نظام مدیریت منابع انسانی فراهم می‌سازد. استفاده از این چارچوب می‌تواند به ارتقای اثربخشی مدیریت منابع انسانی و افزایش هم‌راستایی آن با راهبردهای کلان سازمانی بینجامد.