ساخت و مشخصه یابی کامپوزیت زمینه آلیاژ هایپویوتکتیک آلومینیوم-سیلیسیوم تقویت‌شده با ذرات آمورف

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه دامغان، دامغان، سمنان، ایران

2 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه دامغان، دامغان، سمنان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه دامغان، دامغان، سمنان، ایران

doi
10.30501/jamt.2023.401190.1281
چکیده

در پژوهش حاضر، کامپوزیت زمینه آلیاژ هایپویوتکتیک آلومینیوم-سیلیسیوم با تقویت‌کننده ذرات آمورف به­روش متالورژی پودر تولید شد. در مرحله اوّل، ذرات پودر زمینه با ترکیب آلیاژ هایپویوتکتیک (11 درصد وزنی) Al-Si، با استفاده از روش آلیاژسازی مکانیکی تولید شد. سپس، پودر زمینه و تقویت‌کننده ذرات آمورف پایه آهن (Fe-based metallic glass (FMG)) باهم مخلوط شدند. درادامه، جهت تولید قطعات حجیم کامپوزیتی از روش تف‌جوشی به ­کمک قوس پلاسما (SPS) استفاده شد. برای مقایسه، ذرات پودر آلومینیوم خالص نیز در شرایط مشابه تف‌جوشی شدند. مشخصه­ یابی نمونه­ های آلومینیوم خالص و نمونه کامپوزیتی تولیدشده شامل بررسی تغییرات فازی، بررسی­ های ریزساختاری، مقدار تخلخل­ ها و خواص مکانیکی انجام شد. بررسی­های فازی نشان­ دهنده تغییر شدت و زاویه پراش قله­ های کریستالی نمونه کامپوزیتی نسبت به آلومینیوم خالص بود. انجام فرایند تف‌جوشی تغییری در ساختار ذرات آمورف به­وجود نیاورد. همچنین، مکان برآمدگی فاز آمورف در نمونه کامپوزیتی نسبت به مکان برآمدگی ذرات پودر آمورف اولیه تغییر کرد. حلالیت بخش زیادی از سیلیسیوم در ساختار آلومینیوم هم با تحلیل الگوهای فازی به ­اثبات رسید. بررسی­های ریزساختاری به­ همراه تحلیل کمّی صورت­ گرفته نشانگر توزیع مناسب ذرات تقویت‌کننده آمورف و ذرات حل‌نشده سیلیسیوم در زمینه آلومینیوم بود. استحکام تسلیم و استحکام فشاری نمونه کامپوزیتی به‌ترتیب 165 و 289 مگاپاسکال تعیین شد که افزایش قابل‌توجهی را نسبت به آلومینیوم خالص نشان داد. درپایان، سازوکارهای استحکام­بخشی مؤثر در افزایش استحکام، موردبحث قرار گرفتند.