شناسایی چالش‌ها و راه‌کارهای پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری مورد انتظار مطالبات بانک‌ها براساس IFRS 9

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه امام حسین.

2 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه حسابداری دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.

4 دانشیار گروه حسابداری دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.

doi
چکیده

یکی از مهمترین ضعف‌های IAS 39 (استاندارد حسابداری بین‌المللی 39)، شناسایی زیان کاهش ارزش در زمان وقوع بود که این منجر به شناسایی دیرتر و کمتر زیان اعتباری می‌شد. در این راستا، IFRS 9 (استاندارد گزارشگری مالی بین‌المللی 9) با یک دیدگاه آینده‌نگرانه، اقدام به ارائه یک مدل زیان اعتباری مورد انتظار برای مطالبات بانک‌ها نمود. طبق این مدل، زیان اعتباری مطالبات باید از زمان اعطای تسهیلات شروع و در طول عمر تسهیلات با توجه به میزان تغییر با اهمیت در سطح ریسک اعتباری، تعدیل شود. با توجه به الزام بانک مرکزی بر اجرای IFRS 9 توسط بانک‌ها، اجرای مدل زیان اعتباری مورد انتظار مطالبات بر اساس IFRS 9، مستلزم شناسایی چالش‌ها و راه‌کارهای پیاده‌سازی این مدل توسط بانک‌ها است. برای این منظور، اقدام به مصاحبه عمیق با 21 نفر از خبرگان نظام بانکی نظیر معاونان مالی، مدیران مالی و کارکنان بخش حسابداری به روش گلوله برفی در سال‌های 1397 و 1398 شد. با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، 10 تم و 75 مقوله استخراج و در چارچوب چالش‌ها و راه‌کارهای اجرای IFRS 9 طبقه بندی شده‌اند و بر اساس نظر خبرگان نیز مورد بررسی قرار و تأیید گرفت. مهمترین دستاورد این پژوهش را می‌توان، شناسایی موانع پیاده‌سازی و ارائه راه‌کارهایی در راستای پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری مورد انتظار مطالبات بر اساس IFRS 9 به بانک‌ها دانست که این کار می‌تواند پیامدهای منفی اجرای IFRS 9 را برای بانک‌های ایرانی با صرفه‌جویی در زمان و هزینه حداقل نماید.