اجتماعیسازی حکمرانی و نقش آن در افزایش اقتدار ملی
نویسندگان
1 دانشیار، آیندهپژوهی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
doi
10.22034/jmi.2025.535953.3220چکیده
در جهان معاصر، تحول در مناسبات حکمرانی تنها به ابزارهای نهادی، حقوقی یا اجرایی وابسته نیست، بلکه پیوندی ژرف با فرایندهای درونیسازی ارزشها و هنجارهای حاکمیتی در سطوح اجتماعی دارد. مفهومی که در ادبیات با عنوان «اجتماعیسازی حکمرانی» شناخته میشود، بهمعنای آن است که حکمرانی نهتنها باید اعمال قدرت یا تنظیم مقررات کند، بلکه باید بتواند ارزشها، قواعد و اهداف خود را در ذهن و رفتار مردم نهادینه سازد.در جمهوری اسلامی ایران، اقتدار ملی نهتنها در گرو توان سخت، بلکه وابسته به سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و درونیسازی ارزشهای انقلابی و دینی است. بااینحال، مطالعات موجود اغلب اقتدار ملی را بهمثابه توان امنیتی یا ظرفیت بینالمللی تحلیل کردهاند و نقش اجتماعیسازی را کمتر مدنظر قرار دادهاند. ازاینرو، مسئله اصلی پژوهش آن است که چگونه میتوان با تکیه بر اجتماعیسازی حکمرانی، به الگویی بومی برای ارتقای اقتدار ملی در چارچوب ارزشی جمهوری اسلامی ایران دست یافت.پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد کیفی و روش تحلیل مفهومی، با ترکیب نظریههای غربی درباره پاسخگویی، اعتماد و حکمرانی تعاملی با منظومه فکری انقلاب اسلامی، تلاش دارد الگویی مفهومی برای تقویت پیوند اجتماعی میان مردم و نظام ارائه دهد. یافتهها نشان میدهند که اجتماعیسازی حکمرانی، پیشنیاز استقرار حکمرانی متعالی و شرط لازم برای اقتدار ملی پایدار است.