نگاهی نقادانه به سند «راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره‌های ارزش کشور»

نویسندگان

1 استادیار گروه علم و فناوری، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jmi.2025.563573.3263
چکیده

سند «راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره‌های ارزش جمهوری اسلامی ایران» که در تاریخ 27/6/1404 به تصویب هیئت وزیران رسیده و در تاریخ 13/7/1404 ابلاغ شده است، یکی از مهم‌ترین اسناد سیاستی کشور در دهه حاضر به شمار می‌رود و هدف آن، تعیین چارچوب راهبردی برای صنعتی‌سازی پایدار، دانش‌بنیان و رقابت‌پذیر است. با این حال، تحلیل نقادانه محتوایی و سیاستی این سند و برای پیشرفت صنعتی کشور کمک زیادی خواهد کرد. در این مقاله، با استفاده از «چارچوب تحلیل سیاست عمومی» و «مدل توسعه صنعتی»، تلاش شده است سند پیشرفت صنعتی ایران به‌صورت تحلیلی و انتقادی مورد بررسی قرار گیرد. نتایج بررسی نشان می‌دهد که سند مزبور در بخش‌هایی مانند تأکید بر تولید دانش‌بنیان، توجه به مزیت‌های منطقه‌ای و هدف‌گذاری برای ارتقای بهره‌وری، نقاط قوت قابل‌توجهی دارد. با این حال، ضعف در «انتخاب چشم انداز درست»، «پویایی سند»، «نگاه ناقص به صنعت (تمرکز بر صنایع کارخانه‌ای و کنار گذاشتن صنایع مهمی مانند پتروشیمی، نیرو و ...)»، «عدم توجه به تجارت راهبردی و ایجاد هم‌افزایی بین صنعت و تجارت» از چالش‌های اصلی آن است.