فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف مقاله حاضر ارائه چارچوب و تحلیل کارکردهای ستاد توسعه زیست فناوری به عنوان نهاد میانجی در هدایت و تسریع گذار فنی-اجتماعی در بخش سلامت (داروهای زیستی) و کشاورزی (کودهای زیستی) است. قلمرو موضوعی تحقیق حاضر اقدامات و فعالیت‌های ستاد توسعه زیست‌فناوری و قلمرو زمانی آن از سال 1387 و هم‌زمان با آغاز تاسیس ستاد است. جامعه آماری این تحقیق سیاستگذاران و کارشناسان باسابقه و کلیدی ستاد توسعه زیست‌فناوری هستند. داده‌های اولیه این پژوهش با 15 مصاحبه نیمه‌ساختار یافته و داده‌های ثانویه از اسناد، گزارش‌های عملکرد و سایر مستندات موجود گردآوری شده و با تحلیل محتوا از طریق کدگذاری محوری تحلیل می‌شود. براساس یافته‌های این پژوهش، ستاد توسعه زیست فناوری در اکثر کارکردهای میانجی‌های سیستمی گذار فعالیت داشته است. با این حال ستاد در گذار داروهای زیستی با حمایت‌های مختلف از ابتدا تا انتهای زنجیره ارزش در تسریع و تسهیل گذار نقش میانجی سیستمی را ایفا کرده است. در حالی‌که در گذار از کودهای شیمیایی به زیستی، ستاد عمدتاً نقش یک میانجی کنام را ایفا نموده است و عمده فعالیت‌های انجام‌شده محدود به سطح پژوهشی و پروژه‌های کوچک‌مقیاس بوده است. بنابر این نقش نهادهای میانجی در گذار فناورانه باید با توجه به زمینه‌ خاص هر حوزه، ساختار نهادی، مأموریت‌ها و ظرفیت‌های اجرایی آن‌ها تحلیل شود. این نقش نباید به یک الگوی واحد و کلی تقلیل یابد؛ بلکه لازم است تنوع عملکردی و ساختاری این نهادها متناسب با نیاز خاص هر حوزه فناورانه در نظر گرفته شود.