تحلیل عرضه و تقاضای خدمات تکافلی در اقتصاد اسلامی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

2 استادیار اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

doi
10.30471/iee.2019.1601
چکیده

تکافل اجتماعی از ظهورات اصلی‌ و بارز مشارکت اجتماعی در اسلام است که معنای آن همکاری متقابل مردم در رفع نیازهای یکدیگر می‌باشد. این مفهوم در اسلام جنبه‌های گوناگون اقتصادی و غیراقتصادی دارد که این مقاله از میان آنها صرفاً به تکافل اجتماعی درخصوص نیازهای معیشتی می‌پردازد. اگر وجوه مالی انتقالی میان توانمندان و نیازمندان به‌مثابه یک خدمت (یا کالا) در نظر گرفته شود، مسائلی مانند اینکه ماهیت این خدمت (یا کالا) چیست؟ عرضه و تقاضای آن چگونه است؟ عوامل تأثیرگذار بر هریک از آنها کدامند؟ چگونه می‌توان میان عرضه و تقاضای آن تعادل ایجاد کرد؟ مطرح می‌شوند که این مقاله با استفاده از روش تحلیلی−توصیفی به‌دنبال پاسخ به آنهاست. با توجه به متفاوت بودن ماهیت خدمات تکافلی، ارائه تحلیلی درست از سازوکار عملکرد نیروهای عرضه و تقاضا و تبیین عملکرد آن، می‌تواند مسیر مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح را در حوزه تکافل اجتماعی هموار کند.