بهره‌گیری از حصیر گیاه خرما (.Palma dactylifera L) برای کاهش تبخیر آب در مناطق خشک

نویسندگان

1 استاد، دانشکدة مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 دانشیار، دانشکدة کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22034/jdmal.2022.556387.1389
چکیده

هدر رفت آب از مخازن در کشور، به‌ویژه مناطق مرکزی و جنوب شرقی، به‌­دلیل اقلیم خشک و دمای زیاد، قابل توجه است. بنابراین برای حفاظت از منابع آب قابل استفاده کشور باید مقدار تبخیر از سطح مخازن آبی کاسته شود. در پژوهش حاضر، کارآیی حصیر گیاه خرما  (.Palma dactylifera L) با دو سطح پوشش 50% و 100% به­‌عنوان پوشش­‌های کاهندۀ تبخیر از سطح تشت‌­های تبخیر کلرادو در دانشگاه سمنان مورد بررسی قرارگرفت. کارآیی پوشش­‌های­ نامبرده با سه تکرار و در مقایسه با شاهد به مدت 30 روز در فصل‌های مختلف سال­‌های 1398 و 1400 شمسی، با استفاده از روش مقایسه میانگین‌­ها بررسی ­شد. بر طبق نتایج آزمون مقایسه میانگین داده‌­ها به روش دانکن، پوشش­‌های 50% و 100% به لحاظ تبخیر و دمای آب با شاهد اختلاف معنی‌داری در سطح 1­% داشتند. یافته‌­های پژوهش حاضر نشان­ داد که در فصل بهار، تبخیر تشت­‌های با پوشش 50% و 100% به‌ترتیب 9% و 70%، در فصل تابستان صفر و 72%، در فصل پاییز  39% و 72% و در فصل زمستان 3% و 78% نسبت به شاهد کاهش نشان دادند. به‌طور کلی، حصیر گیاه خرما با پوشش 100% در سطوح تشت­‌های تبخیر کلرادو بهترین عملکرد را نشان داد. با توجه به یافته‌­های حاصل از پژوهش حاضر، انتظار می‌­رود در مناطق خشک و بیابانی، برای کاهش تبخیر از مخازن و استخرهای آب، پوشش حصیر خرما کاربرد داشته باشد.