ارائه مدل محاسبه شاخص جامع اجتناب مالیاتی شرکت.

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات پردیس بین الملل قشم، قشم، ایران

2 استادیار، گروه حسابداری و مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قشم، قشم، ایران

3 استادیار، گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، تهران، ایران

4 استادیار، گروه حسابداری و مدیریت مالی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس، بندرعباس، ایران

doi
چکیده

ازجمله موضوعات بسیار مهم که در حال حاضر در اکثر پژوهش‌ها موردتوجه است، بحث اجتناب و عوامل مؤثر بر آن و نتایجی است که از آن حاصل می‌شود. از دیدگاه نظری، منظور از اجتناب مالیاتی، تلاش در جهت کاهش مالیات‌های پرداختی است؛ بنابراین به نظر می‌رسد بسیاری از شرکت‌ها درگیر اجتناب مالیاتی باشند و به همین دلیل تعیین عوامل تأثیرگذار بر سطح اجتناب مالیاتی در شرکت‌ها دارای اهمیت زیادی است که تاکنون شاخص جامعی برای آن ارائه نشده است. لذا در این پژوهش با مدنظر قرار دادن شاخص‏های متفاوت، با استفاده از روش ریاضی، شاخصی جامع برای سنجش اجتناب مالیاتی ارائه‌شده است. همچنین برای تست و سنجش کارایی مدل طراحی‌شده از داده‌های مربوط به 152 شرکت طی سال‌های 1390 الی 1397 به روش آمیخته استفاده‌شده است. بدین منظور پرسشنامه‌ای برای نظرخواهی از خبرگان درباره وزن و اهمیت معیارهای در نظر گرفته‌شده برای سنجش اجتناب مالیاتی شرکت، تهیه و بین آن‌ها توزیع شد و با استفاده از یکی از روش‌های مدل تصمیم‌گیری چند معیاره (آنتروپی شانون) وزن و اهمیت معیارها تعیین گردید. همچنین به‌منظور سنجش روابط متغیر پنهان که در این پژوهش اجتناب مالیاتی می‌باشد از تحلیل عاملی تائیدی استفاده شد؛ نتایج به‌دست‌آمده نشان می‏دهد که مدل پیشنهادی شاخص مناسبی برای اجتناب مالیاتی است.