بررسی تطبیقی عملکرد شرکت‌های پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با اسناد بالادستی حاکم بر صنعت پتروشیمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

2 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق‌علیه‌السلام، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.

5 استاد گروه اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.

doi
10.22034/jmi.2024.474359.3127
چکیده

منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با هدف بهره‌برداری از منابع عظیم نفت و گاز حوزه پارس جنوبی و توسعه فعالیت‌های اقتصادی در زمینه نفت، گاز و پتروشیمی در محدوده نوار ساحلی عسلویه و خلیج نایبند تأسیس شده است.این منطقه با تمرکزبر جذب سرمایه‌گذاری و تقویت تولیدات صنعتی،میزبان تعداد قابل‌توجهی از شرکت‌های پتروشیمی است که فعالیت آن‌ها در چارچوب سیاست‌ها و اسناد بالادستی حاکم بر صنعت پتروشیمی صورت می‌گیرد.مدیریت این منطقه که بر عهده سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس است،نیازمند شناخت و ارزیابی دقیق از عملکرد این شرکت‌ها با استناد به معیارها و اهداف تعریف‌شده در اسناد بالادستی می‌باشد.در این مقاله، با رجوع به این اسناد، شاخص‌های کلیدی در چهار حوزه تولید،فروش،مشتریان و منابع انسانی شناسایی و پنج سنجه شامل «ظرفیت اسمی»، «میزان تولید»، «نرخ بهره‌برداری»، «ارزش فروش داخلی» و «مقدار فروش بین مجتمعی» استخراج شدند.عملکرد 20 شرکت پتروشیمی منطقه با استفاده از فنون تصمیم‌گیری چندمتغیره MADM و نرمال‌سازی داده‌ها از طریق روش آنتروپی شانون ارزیابی و رتبه‌بندی گردید. همچنین، برای ارزیابی نهایی از تکنیک SAW و TOPSIS به صورت توأمان استفاده شد.نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده وجود فاصله عملکردی قابل‌توجهی بین شرکت‌ها و عدم تطابق برخی از آن‌ها با شاخص‌های تعیین‌شده در اسناد بالادستی است،به‌طوری که «شرکت پردیس»در رتبه اول و «صنایع سبلان»در رتبه آخر از میان 20 شرکت قرار گرفتند.این یافته‌ها اهمیت انطباق عملکرد شرکت‌ها با اهداف و شاخص‌های تعریف‌شده در اسناد بالادستی را برجسته می‌سازد ونشان می‌دهد که ارزیابی‌های دقیق و هدفمند می‌تواند در جهت بهبود عملکرد و دستیابی به اهداف کلان صنعت پتروشیمی مؤثر باشد.