پیشبینی پراکنش بالقوۀ کهورک (.Prosopis farcta (L در مراتع حاشیه رودخانه نیاتک سیستان
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ آب و خاک، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
3 دانش آموختۀ دکتری محیط زیست، دانشگاه ملایر، همدان، ایران.
4 استادیار دانشکدۀ آب و خاک، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
doi
10.22034/jdmal.2022.548628.1374چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناخت نیازهای محیطی گونهProsopis farcta (L.) و تهیه نقشۀ پراکنش بالقوه آن با بهرهگیری از روشهای درخت طبقهبندی و رگرسیون، جنگل تصادفی و مدل تجمعی تعمیم یافته در مراتع حاشیه رودخانۀ نیاتک منطقة سیستان انجام شد. برای این منظور، دادههای حضور گونه طی بازدید میدانی و اطلاعات عوامل محیطی با استفاده از نمونهبرداری میدانی و مدل رقومی ارتفاع تهیه شد. در آغاز مدلسازی رویشگاه با بهرهگیری از مدل دامنه اجرا و نقشه پیشبینی حاصل از این روش برای تهیه نقاط شبه عدم حضور استفاده شد. مدلسازی پراکنش گونه با روشهای جنگل تصادفی، درخت طبقهبندی و رگرسیون و روش تجمعی تعمیم یافته انجام شد. ارزیابی دقّت مدلهای با معیار سطح زیر منحنی انجام شد. نتایج نشان داد که مدل جنگل تصادفی با مقدار سطح زیر منحنی 0.98 دارای بیشترین دقّت پیشبینی است. پس از این روش، بهترتیب مدلهای جمعی تعمیم یافته و درخت طبقهبندی و رگرسیون قرارگرفت. بیشترین و کمترین مقدار تطابق با شاخص کاپا بهترتیب مقدار 0.75 و 0.43 به مدل جنگل تصادفی و مدل جمعی تعمیم یافته اختصاص دارد. نتایج بررسی اهمیت متغیرها نشان داد که در مقیاس مورد بررسی، عوامل مرتبط با خاک و فاصله از رودخانه در مقایسه با دیگر عوامل، تأثیر بیشتری در پراکنش گونه مذکور دارند، بهنحوی که در تمامی مدلهای مورد استفاده متغیرهای درجۀ اسیدیته و هدایت الکتریکی بهعنوان متغیرهای مهمتر شناسایی شد. در مجموع، با توجه به اینکه قسمتهای مرکز و حاشیه رودخانه نیاتک دارای بیشترین مطلوبیت برای انتشار گونه کهورک هستند، پیشنهاد میگردد طرحهای توسعه رویشگاههای گونه Prosopis farcta در این مناطق برنامهریزی شود.