توزیع مکانی و پایداری رسوبات انباشته شده اطراف .Salvadora persica L و .Alhaji camelorum L و مدل‌سازی پیش بینی تغییر آن

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران.

2 کارشناس ارشد مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران.

doi
10.22034/jdmal.2022.545782.1362
چکیده

یکی از بحران های بوم‌­شناختی (اکولوژیک)، تخریب زیست‌بوم‌های دارای نبکا است که پایداری محیط را به خطر انداخته و عوارض منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای فراوانی مانند افزایش خطر فرسایش بادی را ایجاد می‌کند. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی روند تغییرات مکانی و زمانی پوشش اراضی دارای نبکا در آینده و رسوبات بادی انباشته شده در اطراف گونه‌­های فانروفیت .Salvadora persica L و .Alhaji camelorum L در ناحیه خلیج فارس و عمانی است. به این منظور با بهره‌گیری از زنجیره مارکوف و با استفاده از تصاویر سنجش از دوری کاربری‌های موجود، شبیه‌سازی و روند تغییرات زمانی و مکانی آن بررسی شد. نقشه های پوشش ‌اراضی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای لندست و با بهرگیری از روش طبقه‌بندی نظارت‌شده حداکثر‌ احتمال برای سال­های1380، 1390، 1400 تهیه شد. سپس با استفاده از مدل توامان زنجیره مارکوف و سلول خودکار نقشه پوشش‌اراضی برای سال­های 1410و 1420 پیش‌بینی شد. نتایج تغییر پوشش ‌اراضی در سال‌های 1380، 1390 و 1400 نشان داد که پهنه‌های رسوبی در نبکازارها 9/1047 هکتار کاهش داشته است. نقشه­‌های پیش‌بینی برای سال­های 1410 و 1420 با صحت کلی 91.4­% و ضریب کاپای 0.88­% دارای دقت زیادی هستند. سطح رسوبات نبکازار‌‌ها به ترتیب از 8.67­% در سال 1400 به 4.26­% در سال 1410 و 2.09 % در سال 1420 کاهش خواهند داشت. کاهش سطح نبکازارها در گذشته و پیش‌بینی روند نزولی انباشت رسوب در آینده نشان داد موانع طبیعی که از جابجاشدن رسوبات جلوگیری می‌کرده‌اند، تخریب شده و کاهش یافته است.