سازوکار جذب استرانسیم در محیط آبی توسط نانوساختار هیدروکسیآپاتیت
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، زنجان، ایران
2 دانشجوی کارشناسی، گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، زنجان، ایران
3 دانشجوی کارشناسی، گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، زنجان، ایران
doi
10.30501/jamt.2022.292450.1180چکیده
هیدروکسیآپاتیت، یکی از مهمترین و پربازدهترین جاذبها در جذب استرانسیم از محلولهای آبی بهشمار میرود. در این پژوهش، ساختار هیدروکسیآپاتیت پس از جذب استرانسیم، مطالعه و سازوکار جذب آن بررسی شده است. بدینمنظور، هیدروکسیآپاتیت نانوساختار با روش شیمی تر ساخته شده و پس از حرارت دادن، برای جذب یونهای استرانسیم در محلولهای آبی با غلظتهای مختلف استرانسیم 30، 50 و 70 (میلیگرم بر لیتر) استفاده شد. با آنالیزهای پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) بههمراه طیفسنجی انرژی پرتو ایکس (EDS) و آنالیز تبدیل فوریه مادون قرمز (FTIR)، هیدروکسیآپاتیت، پس از جذب استرانسیم، کاملاً شناسایی شد. کرنش ساختار پس از برازاندن پیکهای پراش پرتو ایکس، با استفاده از تابع ویت (Voigt)، توسط رابطه ویلیامسون ـ هال بررسی شد. نتایج نشان داد که جذب استرانسیم باعث افزایش کرنش شبکه نمیشود. علاوه بر این، اندازه بلورکها و تغییرات ناهمسانگردی ساختار نیز، پس از جذب استرانسیم، محاسبه شد و کاهش بلورینگی از 45 درصد به 34 درصد و اندازه بلورکها از 520 انگستروم به 460 انگستروم مشاهده شد. از سوی دیگر، محاسبات، کاهش ناهمسانگردی با جذب استرانسیم را نشان دادند. با درنظرگرفتن این اطلاعات درباره ساختار هیدروکسیآپاتیت و تطبیق آن با سازوکارهای مختلف پیشنهادشده برای جذب، سازوکار انحلال و رسوب مجدد در جذب استرانسیم توسط هیدروکسیآپاتیت پیشنهاد میشود. تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی و نتایج طیفسنجی پراش انرژی پرتو ایکس نیز این سازوکار را تأیید میکند.