ارزیابی فرونشست زمین در دشت ابرکوه با استفاده از فنآوری تداخلسنجی تفاضلی و سامانه اطلاعات جغرافیایی
نویسندگان
1 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران.
2 استادیار گروه زمینشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران.
doi
10.22034/jdmal.2022.546294.1364چکیده
پدیده فرونشست زمین، به حرکت در جهت پایین سطح زمین گفته میشود که به دلیل روند کند آن به آسانی قابل شناسایی و اندازهگیری نیست. این پدیده به عنوان مخاطره هیدروژئومورفولوژیک، در بخشهای مختلفی از کشور تحت تأثیر استخراج بیرویه منابع آب بهوقوع پیوسته است. روشهای متعددی در زمینه شناسایی و تعیین میزان فرونشست استفاده میشود. از جمله مناسبترین این روشها استفاده از تداخلسنجی راداری (D-INSAR) میباشد. این روش مزیتهایی ازنظر هزینه، دقت، وسعت منطقه موردمطالعه و زمان انجام، نسبت به دیگر روشهای آشکارسازی دارد. در پژوهش حاضر، مقدار فرونشست دشت ابرکوه در بازهی زمانی دی 1394 تا بهمن 1396 مورد بررسی قرارگرفته است. تصاویر سنجندهSentinel 1 در بازه زمانی مورد نظر تهیه و سپس به کمک تکنیک تداخلسنجی، نرخ فرونشست بررسی شد. نوسانات آب زیرزمینی نیز با استفاده از اطلاعات 44 چاه پیزومتری بررسی شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار افت سطح آب زیرزمینی در محدوده شهر مهردشت و اطراف زمینهای کشاورزی میباشد که منجر به بیشترین نرخ فرونشست (12 سانتیمتر در سال) شده است. ضریب همبستگی بین نوسان آب زیرزمینی و مقدار فرونشست 0.79 است که ارتباط مستقیم بین مقدار افت آب زیرزمینی و فرونشست سطح زمین در این دشت را نشان میدهد.