تأثیر صفحه‌های جاذب‌الرطوبه بر رشد گونه سیاه تاغHaloxilon ammodendron (C.A.Mey.) Bunge ex Fenzl در پلایاهای شور (مطالعه موردی، فساران اصفهان)

نویسندگان

1 استادیار، ژئومورفولوژی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 استادیار، مرتعداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/jdmal.2022.544884.1360
چکیده

ﺣﻔﻆ ﺗﻌﺎﺩﻝ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ و احیای ﺯﻳﺴﺖ بوم‌های بیابانی، ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﮐشت گونه‌های ﻣﻘﺎﻭﻡ ﺑﻪ ﺷﻮﺭﻱ ﺍمکان‌ﭘـﺬﻳﺮ ﺍﺳـت. در شرایط بحران آب در مناطق خشک، استفاده از صفحه‌های جاذب الرطوبه می‌تواند اثر قابل توجهی در رشد گونه گیاهی ایجاد کند. در پژوهش حاضر از صفحه‌های جاذب‌الرطوبه پلانت‌بک در استقرار و رشد نهال‌های سیاه تاغ (Haloxilon ammodendron (C.A.Mey.) Bunge ex Fenzl) در پلایای شور سگزی استان اصفهان از سال 1397 به مدت سه سال استفاده شد. آزمایش‌های خاک قبل و بعد از استفاده از صفحه‌های پلانت­بک نیز انجام شد. تیمارهای مورد نظر عبارتنداز:‌ دور آبیاری (دو سطح 2 و 4 هفته یکبار)، پلانت­بک و شاهد. نتایج نشان داد ارتفاع، سطح تاج پوشش و زنده‌مانی نهال‌های سیاه تاغ به تدریج کاهش یافت این کاهش در رشد، ابعاد و تعداد نهال‌ها، در سال آخر نسبت به سال‌های قبل در سطح احتمال 1 درصد برای ارتفاع و سطح تاج پوشش، و 5 درصد برای زنده‌مانی معنی دار بود. این امر ناشی از وضعیت نامساعد خاک و آب منطقه از نظر بافت و شوری است. صفحه‌های پلانت بک با ایجاد مانع در مسیر انتقال این املاح خاک به سطح، به هنگام آبیاری موجب تجمع املاح در محیط پیرامون ریشه و در نتیجه کاهش رشد گیاه سیاه تاغ شد. وجود صفحه‌های پلانت‌بک در خاک زیر نهال موجب توقف جریان موئینگی و در نتیجه تجمع نمک‌های محلول در منطقه ریشه گیاه شد که تنش رطوبتی در گیاه را به­‌دنبال دارد.