طراحی الگوی هشداردهی در حسابرسی بر اساس تحلیل داده بنیاد

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

چکیده: با توجه به نقش و اهمیت هشداردهی حسابرسی در کاهش رسوایی‌های مالی، هدف این پژوهش تدوین مدل هشداردهی حسابرسی با در نظر گرفتن ویژگی‌های محیطی و شرایط حاکم بر حرفه حسابرسی کشور است. روش تحقیق از لحاظ هدف جزء تحقیقات توسعه‌ای، از جنبه جمع آوری داده‌ها جزء تحقیقات اکتشافی و از حیث روش شناسی اجرای کار کیفی است. بر اساس روش شناسی کیفی و رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد، از طریق مصاحبه با 23 نقر از اعضای سازمان حسابرسی تا مرحله اشباع نظری (19 مصاحبه)، در سال 1399 که به روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شده بودند ادامه یافت که نهایتا مدل کیفی هشداردهی حسابرسی ارائه شد که دربردارنده شرایط علّی، عوامل مداخله‌گر و بستر و همچنین راهبردهای مربـوط بـه هشداردهی حسابرسی و پیامدهای هر یک است. برای به دست آوردن اعتبار و روایی داده‌ها از دو روش اعتبارسنجی و زاویه بندی در پژوهش استفاده شد. نتایج در قالب مدل مفهومی که شامل، 7 مقوله برای شرایط علّـی، 5 مقولـه در زمینـه بسـتر، 8 مقوله برای شرایط مداخله‌گر، 3 مقوله برای راهبرد و 6 مقوله در زمینه پیامد مرتبط با پدیده هشداردهی حسابرسی شناسایی و ارائه شد. نتایج پژوهش حاکی از وجود نگرشی منفی نسبت به هشداردهی است. اعضای حرفه علاوه بر تاکید بر حمایت قانونی و توجه به ساختار اقتصادی و سازمانی، اعتقاد دارند که فرهنگ سازی و تشویق هشداردهندگان می‌تواند ترویج هشداردهی، شفاف‌سازی در محیط تجاری و افزایش اعتبار حرفه را در پی داشته باشد.