فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه بیابان‌زایی و تخریب سرزمین یکی از مهم‌ترین مشکلات محیط زیست به ویژه در مناطق ­خشک و نیمه‌خشک است که ناشی از تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های انسانی است. بنابراین، شناخت وضعیت بیابان‌زایی این مناطق برای مدیریت و برنامه‌ریزی آینده امری ضروری است. در این راستا بهره‌­گیری ­از شاخص‌های سنجش از دور برای تهیۀ نقشه‌های پایۀ بیابان‌زایی و پایش آن می‌تواند کارآمد باشد. در پژوهش حاضر از شاخص‌های اندازۀ ذرات خاک سطحی و آلبیدو به عنوان شاخص‌های نمایان‌کنندۀ وضعیت بیابانی شدن مرکز استان خوزستان استفاده شد. پس از محاسبۀ شاخص‌های ذکر شده با استفاده از تصاویر سنجنده‌ی +ETM ماهواره لندست، تعداد 411 نمونۀ تصادفی روی تصاویر انتخاب شد، سپس مدل فضای ویژگی Albedo-TGSI بر پایۀ همبستگی بین متغیر‌ها (ضریب تبیین 0.83) به کاربرده شد و معادلۀ طبقه­‌بندی بیابان‌زایی بر اساس شیب خط برازش داده شده به دست ­آمد. در مرحلۀ بعد با اعمال طبقه‌بندی شکست طبیعی بر روی شاخص بیابان‌زایی، طبقه‌­های مختلف بیابان‌زایی و همچنین مقدارهای کمی آن­ها، برای نمونه‌های تصادفی حاصل شد. سپس این مقدارهای حدی برای کل منطقه اعمال و در پایان نقشۀ وضعیت بیابان‌زایی سال 1397 به دست ­آمد. نتایج نشان می‌دهد که حدود 70% منطقه دچار بیابان‌زایی شدید و زیاد و 18.3، 8.3 و 4.1 درصد منطقه به ترتیب در طبقه­‌های بیابان‌زایی متوسط، کم و بدون بیابان‌زایی قرار دارند. ضریب کاپا و صحت کلی نقشۀ تولیدی به ترتیب 92.1­% و 94.3 درصد برآورد شد. یافته­‌ها نشان می دهد که مدل فضای ویژگی، ابزاری سودمند و قوی برای استخراج اطلاعات بیابان‌زایی در اراضی بدون پوشش گیاهی یا دارای پوشش گیاهی کم است.