بررسی تغییرات اقلیمی استان یزد در آیندۀ دور و نزدیک به کمک مدل چندگانۀ خطی SDSM

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری بیابان‌زدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

2 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

4 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

doi
10.22034/jdmal.2021.246298
چکیده

در چند دهۀ گذشته افزایش دمای زمین موجب تغییرات اقلیمی گسترده‌ای در بیشتر سطح کرۀ زمین بهویژه مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران و استان یزد ایجاد شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات اقلیمی استان یزد با استفاده از مدل CanESM2 و سناریوهای جدید انتشار (RCP) در دو بازه آیندۀ نزدیک 1429  1400 و آیندۀ دور 1459  1430 و بررسی روند تغییرات در دورۀ پایه با استفاده از آزمون من‌کندال است. همچنین به‌منظور بررسی کارآیی مدل CanESM2 از شاخص‌های آماری 2R ، RMSE و NSE استفاده شد. برطبق نتایج مدل کارآیی لازم را در پیش‌بینی بارش و دما در دورۀ آتی داشت و از نظر قابلیت در کلاس خوب و خیلی خوب طبقه‌بندی شد. بررسی روند تغییرات سالانۀ متغیرهای دما و بارش در دورۀ پایه نشان داد که روند دما در بیشتر ایستگاه‌ها و سناریوها افزایشی است، درحالی‌که روند تغییرات بارش معنی‌دار نبود. نتایج تغییرات دمایی در استان یزد در دورۀ آتی نسبت به دورۀ پایه حاکی از افزایش دمای میانگین سالانه به میزان 2.2، 2.1 و 2.5 C° در دورۀ 1429-1400 و به‌میزان 2.28، 3.19 و 4.77 C° در دورۀ 1459-1430 ، به‌ترتیب، تحت سناریوهای RCP2.6 ، RCP4.5 و RCP8.5 بود. همچنین بررسی تغییرات میانگین بارندگی در فصل زمستان در استان یزد نشان داد که کاهش بارندگی در دورۀ 1429  1400 به‌میزان 32 ، 26 و 34% و در دوره 1459-1430 به‌میزان 32 ، 32 و 5%، به‌ترتیب، تحت سناریوهای RCP2.6 ، RCP4.5 و RCP8.5 رخ خواهد داد.