ردیابی و شبیهسازی عددی طوفان گردوغبار در شهر کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامهریزی و علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 استاد آب و هواشناسی، گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامهریزی و علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران .
3 دانشیار مهندسی بهداشت و محیط، مرکز تحقیقات آلودگی هوا و بیماریهای تنفسی، گروه مهندسی بهداشت و محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jdmal.2021.246299چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی کانون و عوامل همدید موج طوفان گردوغبار 27 تا 29 خرداد 1395 در شهر کرمانشاه انجام گرفت. برای بررسی شرایط همدیدی علل وقوع این پدیده، از مجموعه دادههای پیشبینی میان مدت جوی مرکز اروپایی (ESMWF) با قدرت تفکیک ° 125/0 قوسی شامل، ارتفاع ژئوپتانسیل در ترازhpa 500، امگا در ترازhpa 700، فشار تراز دریا، مؤلفههای مداری و نصفالنهاری در ترازhpa 300، رطوبت ویژه در ترازhpa 700، رطوبت خاک تا عمق cm10 و عمق اُپتیکی گردوغبار استفاده شد. برای مسیریابی منشأ ذرات گردوغبار از روش لاگرانژی مدل HYSPLIT در 48 ساعت قبل از وقوع پدیدۀ گردوغبار در کرمانشاه در سه سطح ارتفاعی 200، 1000 و 1500 m استفاده شد. همچنین با بهرهگیری از مدل شبیهسازی عددی وضع هوا WRF-chem طوفان گردوغبار شبیهسازی شد. در پایان با پردازش تصاویر ماهوارهای مودیس قلمرو گسترش آن مشخص شد. بررسی نقشههای ردیابی HYSPLIT نشان داد که بیابانهای مرکزی و غربی عراق و صحرای سوریه کانونهای اصلی گردوغبار برای منطقه مورد مطالعه هستند. در شرایط همدیدی همزمان با رخداد گردوغبارهای برخاسته، سامانۀ چرخندی (سیکلونی) نقش بارزی در انتقال این پدیده داشته است. تقویت قابل توجه سامانۀ کمفشار عراق به همراه شکلگیری تراف در زاگرس موجب ایجاد و انتقال گردوغبار در دورۀ گرم سال به منطقۀ مورد بررسی شده است. همچنین توزیع مکانی گردوغبار تفسیر شده توسط تصاویر سنجندۀ مودیس با توزیع مکانی غلظت گردوغبار شبیهسازی شده توسط مدل WRF-chem انطباق دارد.