بررسی اثر برخی عوامل محیطی بر خصوصیات تولید شیر برآورد شده توسط تابع غیر خطی گمپرتز در گاوهای هلشتاین مشهد

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 مجتمع آموزش عالی ابوریحان بیرونی، دانشگاه تهران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22067/ijasr.v4i2.15146
چکیده

به منظور آنالیز اثر برخی عوامل محیطی بر خصوصیات تولید شیر گاوهای هلشتاین گاوداری های مشهد از تعداد 46420 رکورد شیر روز آزمون متعلق به 5323 رأس گاو نژاد هلشتاین شکم اول که در طی سال های 1373 تا 1386 زایش داشتند، استفاده گردید. ابتدا تابع غیر خطی گمپرتز بر رکوردهای روز آزمون شیر هر یک از گاوها بطور جداگانه توسط نرم افزار آماری SAS برازش گردید. سپس بر اساس پارامترهای برآورد شده تابع مزبور، خصوصیات تولید شیر شامل صفات زمان رسیدن به اوج شیردهی، تولید شیر در اوج شیردهی، تولید شیر کل دوره شیردهی و تولید شیر در ابتدای دوره شیردهی محاسبه شد. تحلیل اثر عوامل محیطی بر صفات مزبور، توسط مدل های مختلط خطی انجام شد. اثر ثابت گله، سال، فصل زایش و نوع اسپرم بر کلیه صفات معنی دار بود. درصد ژن هلشتاین بر مقدار تولید شیر در کل دوره شیردهی، زمان رسیدن به اوج تولید و تولید شیر در ابتدای دوره شیردهی اثر معنی دار آماری داشت. سن زایش، فقط بر مقدار تولید در اوج شیردهی و تولید شیر در ابتدای دوره شیردهی اثر معنی دار داشت. اثر تعداد روزهای غیر آبستنی بر مقدار تولید شیر در کل دوره شیردهی، مقدار تولید در اوج شیردهی و زمان رسیدن به اوج تولید،‌ معنی دار بود. روند مثبت معنی دار فنوتیپی برای مقدار تولید شیر در کل دوره شیردهی، مقدار تولید در اوج شیردهی و زمان رسیدن به اوج تولید شیر وجود داشت و مقادیر آن برای صفات مزبور به ترتیب 27/10+ کیلوگرم، 43/0+ کیلوگرم و 48/2+ روز در سال بود.