ارزیابی قابلیت داده‌های سنجش از دور در تهیه نقشه فرسایش بادی استان اصفهان با استفاده از مدل IRIFR

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیابان زدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان،ایران

doi
10.22034/jdmal.2021.244522
چکیده

فرسایش بادی و مدیریت آن همواره یکی از مباحث مهم مناطق خشک بوده است. بنابراین ، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی قابلیت داده‌­های سنجش از دور در پهنه‌بندی این فرآیند بر اساس عوامل فرسایش بادی مدل IRIFR در استان پهناور اصفهان انجام شد. به این منظور عامل­‌های مختلف شامل پستی و بلندی زمین، سرعت باد، دشت ریگی، پوشش‌­گیاهی، رطوبت خاک، پراکنش نهشته­‌های بادی، کاربری و مدیریت اراضی از تصاویر ماهواره‌ای مودیس، لندست و مدل رقومی ارتفاع شاتل فضایی استخراج و با استفاده از منطق فازی تلفیق شد. سپس، صحت نقشه فرسایش بادی به‌­دست آمده توسط نقشه فرسایش بادی موجود با استفاده از 200 نقطه تصادفی و ماتریس خطا ارزیابی شد. نتایج نشان داد که فرسایش بادی، بیشتر در شهرستان‌‌های نایین، آران و بیدگل، اردستان و اصفهان غالب است. مطابق نقشۀ فرسایش بادی تولید شده در این پژوهش، کلاس‌های کم 26.3%، متوسط 56.9%، زیاد 11.8% و خیلی‌زیاد 5% از سطح منطقه مطالعاتی را تشکیل داده است. صحت کلی 73% نقشه تولید شده و نقشه زمینی موجود در منطقه مطالعاتی، مبین کارآیی مناسب داده­‌های سنجش از دور در پهنه بندی فرسایش بادی است. بنابراین، با توجه به مزایای فراوان این داده‌­ها می‌­توان از روش ارائه شده برای پهنه‎‌بندی و گزارش دهی وضعیت فرسایش بادی در مقیاس‌های مختلف مکانی و زمانی در بخش­‌های اجرایی استفاده کرد.