اثر بیوپرایمینگ بذر با باکتری ریزوسفری Pseudomonas putida (Trevisan) بر روند رشد نهال گیاه دارویی استبرق (Calotropis procera Ait)

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تخصصی اکولوژی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی خاک، دانشگاه پیام نور، البرز، کرج، ایران

doi
10.22034/jdmal.2021.244525
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بهبود رشد اندام هوایی، ریشه‌زایی و شاخص کیفی نهال‌های استبرق (Calotropis procera Ait) با استفاده از بیوپرایمینگ بذر با ریزوباکتری Pseudomonasputida (Trevisan) سویه 169 انجام ‌شده است. این آزمایش در دو سطح مایه تلقیح شامل شاهد و باکتری ریزوسفری و سه دورۀ زمانی رشد شامل نهال‌های یک‌ ماهه، دوماهه و سه‌ماهه، با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با پنج تکرار انجام شد. نتایج بیوپرایمینگ نشان داد که نهال‌های حاصل از پرایمینگ باکتریایی در دوره‌های زمانی یک‌ماهه، دوماهه و سه‌ماهه در مقایسه با شاهد به‌ترتیب در شاخص حجم ریشه 707.5، 1823.1 و 47.6%، سطح ریشه 654.6، 1798.6 و 40.3%، وزن ‌تر ساقه 270.6، 38.5 و 6.6% و ارتفاع نهال 58.5، 19.3 و 2.5% افزایش داشته است. بالاترین مقدار شاخص کیفی در نهال‌های سه‌ماهۀ تلقیح ­شده با ریزوباکتری مشاهده شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که شاخص اندام‌های هوایی ازجمله ارتفاع، قطر یقه و وزن ساقه نسبت به هم به‌جز طول ریشه و وزن خشک‌ ریشه همبستگی معنی‌داری داشته است. نتایج نشان داد که پرایمینگ باکتری‌های ریزوسفریِ مورد استفاده در این پژوهش، عملکرد مثبتی بر ارتقای شاخص‌­های رشد نهال استبرق داشته است. بنابراین، پیشنهاد می‌شود که پژوهش­‌های بیشتری بر روی همزیستی باکتری‌های ریزوسفری با گیاهان مختلف و تعامل اثر آن‌ها صورت گیرد تا بتوان از این فن در راستای تولید گیاهی و احیای اراضی بیابانی بهرۀ بیشتری جست.