شناسایی علل بروز ضایعات در زنجیره تأمین گوشت مرغ

نویسندگان

1 موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی

2 موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی

doi
10.22034/jmi.2023.411923.2996
چکیده

ضایعات و زائدات مواد غذایی که در قالب هدررفت غذا مطرح می‌شوند، در حلقه‌های مختلف زنجیره تأمین رخ می‌دهند. یکی از مهمترین ارکان مدیریت هدررفت غذا در طول زنجیره تأمین، شناخت مؤلفه‌ها و علل بروز این پدیده است. این مطالعه درصدد شناسایی علل ضایعات در هر حلقه از زنجیره تأمین گوشت مرغ و ارائه راهبردهای کاهش آن می‌باشد. این مطالعه با رویکرد کمّی انجام شد. جامعه آماری پژوهش مشتمل بر تمامی تولیدکنندگان گوشت مرغ در واحدهای مرغ گوشتی مربوط به زنجیره‌های یکپارچه گوشت مرغ در استان‌های مازندران، گیلان و آذربایجان غربی بود (820 نفر) که با استفاده از فرمول یامان، حجم نمونه برابر 269 نفر برآورد شد. پاسخگویان با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌ای که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته بود، استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از تکنیک مدل‌های مؤلفۀ سلسله‌مراتبی به روش حداقل مربعات جزیی (PLS) بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که از میان هفت عامل بروز ضایعات، تغییرات عرضه و تقاضا به‌عنوان مهمترین عامل بروز این پدیده در زنجیره تأمین گوشت مرغ مطرح است. همچنین، ضعف زیرساخت‌ها، فقدان دانش و مهارت، و ضعف عملیات و اقدامات با اختلاف اندکی به ترتیب از جمله علل دیگر به شمار می‌روند. در این مطالعه، راهبردهای چندگانه کاهش ضایعات گوشت مرغ بر مبنای علل بروز آن در هر حلقه از زنجیره تأمین مورد بحث قرار گرفته که می‌تواند برای مدیران و برنامه‌ریزان حائز اهمیت باشد.