بازنگری طبقهبندی اقلیمی کشور ایران بر پایۀ متغیرهای اقلیمی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 استاد اقلیم شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 مربی دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران
doi
10.22034/jdmal.2021.243138چکیده
هدف پژوهش حاضر تعیین تنوع اقلیمی کشور ایران بر پایۀ متغیرهای ضریب خشکی هوا، شرایط دمای سردترین و گرم ترین ماه سال و همچنین پراکنش بارندگی در دورۀ گرم و سرد سال است. به این منظور، میانگین ماهانه و سالانۀ دمای هوا، بیشینه و کمینۀ دمای هوا، تبخیر و تعرق پتانسیل و بارش 303 ایستگاه هواشناسی در گسترۀ کشور ایران فراهم شد. در آغاز ضریب خشکی سالانۀ هر محل به کمک شاخص خشکی توصیه شده برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) محاسبه شد. سپس ویژگیهای دمای هوای گرم ترین و سردترین ماه سال کد گذاری شد. نتایج نشان دهنده تنوع اقلیمی بسیار زیاد در گسترده کشور ایران است. در این مدل، اقلیم ایران به 27 طبقه تقسیم میشود. بر پایۀ شاخص خشکی هوا، کشور ایران دارای هفت اقلیم است. تعداد 30 شهر دارای اقلیم فراخشک است. این طبقه اقلیمی دارای سه قلمرو آب و هوایی است و حدود 3/4% مساحت کشور را اشغال کرده است. اقلیم خشک با 5پنج قلمرو آب و هوایی، حدود 23/7% کشور را در برگرفته و بر 95 شهر تسلط دارد. اقلیم نیمه خشک با شش قلمرو آب و هوایی، حدود 39/6% را در بر گرفته و بر 113 شهر سایه انداخته است. اقلیم خشک نیمه مرطوب با 4 قلمرو آب و هوایی و حدود 17/3% بر 30 شهر سیطره دارد. تعداد 9 شهر دارای اقلیم نیمه مرطوب و با سه قلمرو آب و هوایی حدود 8/9 % را به خود اختصاص داده است. اقلیم مرطوب با چهار قلمرو آب و هوایی و حدود 5/8% بر 13 شهر حاکم است. اقلیم بسیار مرطوب با دو قلمرو آب و هوایی حدود 1/3% را به خود اختصاص داده و نمایندۀ طبقه اقلیمی 12 شهر است.