فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برآوردکردن دقیق روان‌آب سطحی آبخیزها برای مدیریت‌کردن منابع آب مهم است. با توجه به نقص‌داشتن اطلاعات و پایش‌نشدن روان‌آب سطحی در برخی منطقه‌ها، و خطای زیاد در آن، و نیازداشت نسبتا زیاد روش‌های برآوردکردن روان‌آب روزانه به داده، به روش‌های برآوردکردن روان‌آب ماهانه توجه شده است. در این پژوهش حالت‌های احتمالی متنوعی از ترکیب سه روش برآوردکردن روان‌آب سطحی ماهانه مبتنی بر شماره‌ی منحنی (روش سازمان حفاظت خاک (SCS) ماهانه، روش ضریب روان‌آب مبتنی بر SCS، و روش تلفیق شماره‌ی منحنی و ضریب روان‌آب) در آبخیز ارازکوسه در شرق استان گلستان بررسی و مقایسه شد. فراسنجه‌های ورودی این بررسی سه روش مختلف محاسبه‌ی شماره‌ی منحنی ماهانه (روش مبتنی بر شاخص سطح برگ، روش مبتنی بر توان نگه‌داشت و روش میانگین آبخیز با جدول‌های مرجع) بود. نتیجه‌ها نشان داد که روش برآوردکردن روان‌آب SCS ماهانه در ترکیب با همه‌ی روش‌های محاسبه‌ی شماره‌ی منحنی ماهانه، روان‌آب سطحی را با ضریب ناش-ساتکلیف بیش‌تر از 0/6 و انحراف کم‌تر از 0/3 به‌خوبی شبیه‌سازی می‌کند. درحالی‌که روش ضریب روان‌آب مبتنی بر SCS به‌ویژه زمانی که شماره‌ی منحنی متوسط ماهانه‌ی آبخیز فقط با مراجعه به جدول‌های مرجع محاسبه می‌شود، پاسخ مناسبی نمی­دهد (ضریب ناش-ساتکلیف منفی و انحراف بیش‌تر از 4). روش تلفیق شماره‌ی منحنی و ضریب روان‌آب برای همه‌ی روش‌های محاسبه‌ی شماره‌ی منحنی نتیجه‌هایی به‌نسبت پذیرفتنی را با ضریب ناش-ساتکلیف حدود 0/6 در دوره‌ی واسنجی نشان داد؛ اما در دوره‌ی اعتبارسنجی، اطمینان‌ نتیجه‌های آن در ترکیب با برخی از روش‌های محاسبه‌ی شماره‌ی منحنی ماهانه کم‌تر بود. در این پژوهش روش SCS ماهانه روش مناسب و پایدار برای آبخیز ارازکوسه دانسته شد، که می‌تواند در محاسبه‌های ترازنامه‌ی آب ماهانه‌ی آبخیزهای مشابه در منطقه به‌کار رود.