کاهش تحمل صدا در اختلال طیف اُتیسم: مروری روایی بر شیوع، مکانیسمها، ابزارهای ارزیابی و مداخلات درزمینه هایپراکوزیس و میزوفونیا
نویسندگان
1 گروه شنواییشناسی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. و گروه سلامت سالمندی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
doi
10.32598/SJRM.15.1.3432چکیده
مقدمه و اهداف کاهش تحمل صدا، شامل هایپراکوزیس و میزوفونیا، از شایعترین و ناتوانکنندهترین ویژگیهای حسی در اختلال طیف اُتیسم است و پیامدهای قابلتوجهی بر عملکرد اجتماعی، هیجانی و شناختی افراد مبتلا دارد. این پدیده حاصل تعامل پیچیده مکانیسمهای عصبی در مسیرهای شنوایی و شبکههای پردازش هیجانی است و با شیوعی بالاتر از جمعیت عمومی گزارش میشود. هدف این مطالعه مرور شواهد مربوط به شیوع، مکانیسمهای عصبی، ابزارهای ارزیابی و مداخلات درمانی کاهش تحمل صدا در افراد دارای اختلال طیف اُتیسم بود.مواد و روشها این مرور روایی با جستوجوی مقالات منتشرشده بین سالهای 2000 تا 2025 در پایگاههای پابمد، اسکوپوس، وبآوساینس و گوگل اسکالر انجام شد. جستوجو شامل ترکیب کلیدواژههای مرتبط با اُتیسم، حساسیت به صدا، کاهش تحمل صدا، هایپراکوزیس، میزوفونیا، شیوع، مکانیسمهای عصبی، ارزیابی و مداخلات درمانی بود. پس از غربالگری، 91 مطالعه بررسی شدند.یافتهها مطالعات نشان داد شیوع کاهش تحمل صدا در جمعیت اُتیسم بهطور معناداری بالاتر از جمعیت عمومی است، بهطوریکه هایپراکوزیس حدود 27 تا 40 درصد و میزوفونیا 12 تا 35 درصد از افراد مبتلا به اُتیسم را درگیر میکند. شواهد عصبی نقش افزایش بهره مرکزی، عدم تعادل تحریک و مهار، افزایش حساسیت قشر شنوایی، تغییر فعالیت نواحی زیرقشری و درگیری اینسولای قدامی و آمیگدال را مطرح میکنند. روشهای ارزیابی شامل پرسشنامهها، اندازهگیری سطوح ناراحتی بلندی صدا، گسیلهای صوتی حلزونی، شاخصهای الکتروفیزیولوژیک و روشهای تصویربرداری عصبی بود. مداخلات موردبررسی شامل درمان شناختیرفتاری اصلاحشده، صوتدرمانی، اصلاحات محیطی و فناوریهای واقعیت مجازی و افزوده است.نتیجهگیری کاهش تحمل صدا در اختلال طیف اُتیسم پدیدهای چندعاملی است که نیازمند ارزیابی چندبعدی و مداخلات یکپارچه است. باتوجهبه شیوع بالا و تأثیر قابلتوجه بر عملکرد، پژوهشهای آینده باید بر استانداردسازی ابزارهای ارزیابی، توسعه پروتکلهای درمانی اختصاصی و بررسی اثربخشی مداخلات در نمونههای کافی تمرکز کنند.