فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) به‌شدت در برابر محرک‌های دیداری مزاحم در محیط‌های درمانی و خانگی آسیب‌پذیرند؛ امری که اغلب به کاهش اثربخشی مداخلات توان‌بخشی منجر می‌شود. فناوری ردیابی چشم ابزاری نوآورانه برای سنجش عینی توجه دیداری و شناسایی محرک‌های برهم‌زننده تمرکز فراهم می‌آورد. هدف از این پژوهش، ارزیابی امکان‌سنجی و پایایی آزمون–بازآزمون یک سامانه‌ رومیزی ردیابی چشم در شناسایی عناصر دیداری برهم‌زننده تمرکز در محیط‌های شبیه‌سازی‌شده توان‌بخشی و خانگی برای کودکان مبتلا به ADHD بود.مواد و روش‌ها تعداد 16 کودک مبتلا به ADHD (۱۰ پسر و ۶ دختر؛ در بازه‌ سنی ۸ تا ۱۲ سال) در این مطالعه شرکت کردند. هر کودک یک تصویر پانورامای با وضوح بالا از محیط درمانی و محیط خانگی را به‌مدت ۸ ثانیه روی یک نمایشگر مشاهده کرد. این فرایند در 2نوبت با فاصله‌ زمانی ۱۵ دقیقه تکرار شد. شاخص‌های ردیابی چشم شامل مدت‌زمان تثبیت نگاه بر نواحی مرتبط با وظیفه در مقابل محرک‌های برهم‌زننده تمرکز، تعداد تثبیت‌ها بر روی عوامل مزاحم و توزیع نقشه‌های حرارتی نگاه بودند. برای سنجش پایایی از ضریب همبستگی پیرسون و ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای (ICC) استفاده شد.یافته‌ها میانگین مدت تثبیت نگاه بر نواحی مرتبط با وظیفه در آزمون نخست 4/3 ثانیه (انحراف‌معیار= 0/5) و در آزمون دوم 4/4 ثانیه (انحراف‌معیار=0/4) بود. میانگین تعداد تثبیت‌ها بر محرک‌های مزاحم در آزمون نخست 3/0 (انحراف‌معیار= 1/2) و در آزمون دوم 3/1 (انحراف‌معیار= 1/1) به دست آمد. تحلیل‌های پایایی نشان‌دهنده‌ همسانی بالا میان 2 نوبت بود: مدت تثبیت نگاه (r=0/79, ICC=0/76) و تعداد تثبیت بر محرک‌های مزاحم (0/80=r=0/81, ICC ). نقشه‌های حرارتی نیز الگوهای مشابهی از توزیع نگاه را در هر دو نوبت نشان دادند.نتیجه‌گیری فناوری ردیابی چشم ازنظر امکان‌پذیری و پایایی در شناسایی محرک‌های دیداری برهم زننده تمرکز در محیط‌های شبه‌خانگی و توان‌بخشی کودکان مبتلا به ADHD، عملکردی مطلوب نشان داد. این یافته‌ها کاربرد این فناوری را به‌عنوان ابزاری عینی، تکرارپذیر و قابل‌اعتماد برای ارزیابی عوامل محیطی مزاحم در زمینه‌های درمانی و توان‌بخشی خانگی پشتیبانی می‌کند.