تبیین عوامل موثر در اثربخشی استقرار سیستم مدیریت ریسک در یک صنعت دفاعی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فناوری های نرم، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

2 دانشیار گروه فناوری های نرم، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد کیفیت و بهرهوری، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

doi
10.22034/jmi.2023.378479.2897
چکیده

یکی از مسائلی که بیشتر سازمان‌ها با آن دست به گریبان هستند، استقرار اثربخش و پایدار نظام‌های مدیریتی، به‌ویژه نظام مدیریت ریسک است. بی‌گمان، نظام مدیریت ریسک در صنعت دفاعی به عنوان یک صنعت دولتی و ماموریت‏محور از اهمیت بیشتری برخوردار است. این پژوهش بر آن است تا به دلایل و عوامل مهم تأثیر‌گذار بر اثربخشی نظام مدیریت ریسک در یک صنعت دفاعی بپردازد و ضمن شناسایی عوامل آن، روابط، تأثیرگذاری، تأثیرپذیری و برهم‌کنش عوامل را مشخص نماید. همچنین چالش‌های پیش روی عدم موفقیت در جاری‌سازی مداوم و کارآمد مدیریت ریسک را تعیین و راهکارهایی برای کاهش و رفع این موانع ارائه دهد. در این پژوهش، پس از انجام مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی نظرات خبرگان دفاعی، 30 عامل مهم تأثیرگذار شناسایی و در قالب 6‌ بُعد دسته‌بندی شد که این عوامل و بُعد‌ها از طریق رویکرد پرسشنامه‌ای و با روش‌های تحلیل اهمیت-عملکرد (IPA)، ارزیابی و آزمون تصمیم‌گیری دیمتل و مدل‌سازی معادلات ساختاری، تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد عواملی که در دو بُعد «نظام‌مندی مدیریت ریسک» و «ساختار مدیریتی/رهبری ریسک‌پذیر» قرار دارند، بیشترین تأثیر‌گذاری، اهمیت و اولویت را برای اقدامات بهبود دارا هستند. برخی از این عوامل عبارتند از: پیشرو بودن مدیران و رهبران سازمان به تغییر و ترویج برنامه‌های مدیریت ریسک، پویایی و نگاه عمیق به ریسک‌های راهبردی، شناسایی، ارزیابی و کنترل تغییرات فرهنگ ریسک، تخصیص منابع مالی و غیر مالی کافی و متوازن، اجرای کامل گام‌ها و فرآیند‌های مدیریت ریسک و قدردانی مناسب از عملکرد کارکنان.