ارائه مدل علی معلولی مدیریت ریسک‌ها در فرآیند توسعه خانواده محصول با استفاده از روش نظریه داده بنیاد ومدلسازی معادلات ساختاری : مطالعه موردی صنعت خودرو ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیارگروه مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/jmi.2023.385268.2914
چکیده

فرآیند توسعه خانواده محصول که با ایجاد گروهی از محصولات مرتبط با هم، با اجزاء ثابت و بخشی با اجزاء متفاوت در هر محصول تجلی می یابد، پاسخی به نیازهای متنوع بازار و گروه‌های مختلف مشتری می‌باشد. این فرایند، همواره با ریسک‌هایی مواجه است و معمولاً عدم شناخت ریسک‌های مسبب و روابط مابین آنها همچنین فرض مستقل بودن هر ریسک منجر به کاهش اثر‌بخشی اقدامات مدیریت ریسک‌ و انحراف از دستیابی به نتایج مورد انتظار می‌گردد. این تحقیق ضمن تعیین مراحل این فرایند و شناخت ابعاد محیط بیرون و درون در هر مرحله با استفاده از تجربیات 18 خبره در صنایع خودروسازی، ریسک‌های فرایند توسعه خانواده محصول را با کمک نظریه داده بنیاد احصاء نموده است. روش مدل‌سازی معادلات ساختاری برای تعیین روابط متقابل بین ریسک‌ها و یافتن ریسک‌های مسبب استفاده و نتیجه حاصل از مطالعات و محاسبات صورت گرفته منجر به شناخت‌ ریسک‌های‌ نیاز، الزامات، عملکرد، طراحی، برنامه‌ریزی، ساخت/برون‌سپاری و مالی گردید. همچنین ریسک‌‌های خوشه‌بندی مشتریان، مدولاریتی و ریسک فنی مشخصات طراحی قطعات برای اولین‌بار مختص این فرایند شناسایی گردیدند. نتایج نشان می دهد که مدیریت ریسک‌ در مراحل ابتدایی، منجر به احتمال بروز کمتر ریسک‌های مراحل پایانی می‌گردد. برای مواجهه اثربخش با ریسک هدف بطور مثال ریسک مالی، می‌بایست ریسک‌های تاثیرگذار بر آن یعنی ریسک‌های برنامه‌ریزی و ساخت/ برون‌سپاری را مدیریت نمود. مدیران اجرایی می‌توانند با تمرکز بر کنترل ریسک‌هایی که بعنوان علت ریشه‌ای، ریسک هدف عمل می‌نمایند، به موفقیت بیشتری دست یافته و با اطمینان بیشتری به پیش روند.