مقایسه اثربخشی توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی بر عملکرد شناختی و حافظه بیماران آسیب‌دیده مغزی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

3 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

4 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

doi
10.32598/SJRM.15.1.2948
چکیده

مقدمه و اهداف امروزه آسیب مغزی تروماتیک (TBI) به‌عنوان یکی از عوامل نادر سبب‌شناختی برای اختلال روان‌پریشی شناخته شده است. هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی بر عملکرد شناختی و حافظه بیماران آسیب‌دیده‌ مغزی بود. مواد و روش‌ها جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه بیماران آسیب‌دیده مغزی مراجعه‌کننده به کلینیک مغز و اعصاب شهر شیراز بودند. پژوهش حاضر شامل 3 گروه (2 گروه آزمایش و 1 گروه کنترل) شامل بیماران خفیف، متوسط و شدید بود. برای هر‌یک از گروه‌ها، 15 نفر و مجموعاً 45 نفر به‌صورت هدفمند و بعد از سنجش با مقیاس معاینه مختصر روانی انتخاب شدند. افراد بر‌حسب تصادف و با شانس برابر در یکی از 3 گروه پژوهش جای گرفتند. پس از انجام پیش‌آزمون، 2 گروه آزمایش در‌مجموع 24 جلسه 30 دقیقه‌ای و به‌صورت 4 جلسه در هفته تحت آموزش قرار گرفتند و سپس از هر 3 گروه پس‌آزمون به عمل آمد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون کارت‌های ویسکانسین و آزمون حافظه وکسلر بزرگسالان بود. یافته‌ها نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد‌ گروه‌های آزمایش و کنترل در متغیر توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی دارای تفاوت معناداری هستند (01/p<0)؛ به‌گونه‌ای که در این متغیرها میانگین پس‌آزمون گروه‌های آزمایش بیشتر از گروه کنترل است. همچنین نتایج تحلیل کواریانس نشان داد بین 2 گروه، مداخلات توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی در ارتباط با عملکرد شناختی و حافظه تفاوت معنادار ندارد.نتیجه‌گیری می‌توان بیان کرد توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی، مجموعه‌ای کامل برای تنظیم هیجانات و رشد حافظه و همچنین تقویت آن است؛ بنابراین تأثیر معنادار توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی بر رشد و افزایش حافظه منطقی و قابل‌قبول به نظر می‌رسد و می‌توان از این پروتکل آموزشی به‌عنوان پروتکلی مؤثر در‌زمینه افزایش ابعاد شناختی و حافظه در افراد آسیب‌دیده مغزی استفاده کرد.