ساخت مدل کمی ژئومورفولوژی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی سیستم ها، مطالعه موردی: حوزه آبخیز لتیان
نویسندگان
1 استاد گروه آبخیزداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
2 استادیار گروه احیاء دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استادیار گروه احیاء دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
4 استادیار مرکز تحقیقات بین المللی بیابان دانشگاه تهران
5 استاد گروه احیاء دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
6 استاد گروه احیاء دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22092/wmej.2015.108579چکیده
از سالهای ابتدایی قرن بیستم مدلهای مختلفی برای تخمین میزان فرسایش و رسوب ابداع شده است که استفاده از این مدلهای تجربی محدود به شرایط خاص اقلیمی و ژئومرفولوژی است که در آن طراحی شدهاند. در این مقاله به عنوان پایه مطالعات، از روش کیفی ژئومرفولوژی استفاده گردید و با استفاده از روش AHP مدل کیفی ژئومرفولوژی به مدل کمی ژئومرفولوژی تبدیل شد. این مدل با استفاده از شرایط خاص ایران طراحی شده است. اساس این روش بر اشکال گوناگون فرسایشی است که رخساره نامیده میشود. سلسله مراتبی مورد استفاده بر اساس روش ژئومرفولوژی با 6 معیار پوشش گیاهی، خاکشناسی، توپوگرافی، کاربری اراضی، اقلیم، زمین شناسی و 16 شاخص درصد پوشش گیاهی، فرم رویشی، بافت خاک، نفوذپذیری خاک، ماده آلی خاک، شیب، جهت، نوع کاربری اراضی، نوع بارش، متوسط بارندگی سالیانه و نوع سنگ مادری ساخته شد. پس از آن آمار رسوب برداشت شده در دوره آماری 30 ساله 1354 الی 1385 از ایستگاهای هیدرومتری واقع در خروجی 4 مورد از زیرحوزه های منطقه مورد مطالعه، استخراج شده و در نهایت با متناظر قرار دادن شدت فرسایش محاسباتی و این آمار مشاهداتی، نتیجه گیری شد که شدت فرسایش محاسبه شده از طریق مدل کمی ژئومرفولوژی با رسوب اندازه گیری شده در ایستگاه هیدرو متری با ضریب اعتماد 99 هماهنگی دارند. بدین ترتیب فرمول نهایی ارائه شده مورد پذیرش قرار گرفت.