طراحی الگوی سوگیری ماموران و حسابرسان مالیاتی با رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری حسابداری،گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، رشت، ایران.
3 دانشیار ،گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد واحد قزوین ، قزوین، ایران.
doi
چکیده
نقش مالیات در رفاه اجتماعی، توزیع مجدد ثروت،کاهش شکاف طبقاتی و در نهایت، تحقق عدالت غیرقابل انکار است. اما برخی مواقع، در فرآیند اخذ مالیات بی عدالتیهایی مشاهده میگردد. ماموران و حسابرسان مالیاتی از جمله افرادی هستند که همواره مجبور به انجام قضاوت هستند؛ قضاوتی که میتواند از بسیاری از عوامل تاثیر پذیرد و منتج به اتخاذ تصمیمی سوگیرانه شود و به بی عدالتی در این مهم دامن بزند. هدف این پژوهش طراحی الگوی مفهومی سوگیری برای ماموران و حسابرسان مالیاتی در ایران است. این پژوهش از نوع پژوهشهای کیفی بود که با استفاده از رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد انجام شد. جامعه آماری شامل افراد متخصص و صاحبنظر در زمینه مالیات بود که با استفاده از رویکرد نمونهگیری هدفمند در مجموع تعداد 17 نفر خبره موضوع به عنوان مشارکتکنندگان در پژوهش انتخاب شدند. دادهها به روش مصاحبه با روش هدایت کلیات و به صورت نیمه ساختاریافته گردآوری شد. برای به دست آوردن اعتبار و روایی دادهها از دو روش بازبینی مشارکتکنندگان و همچنین مرور خبرگان غیرشرکتکننده در پژوهش استفاده شد. مقوله محوری سوگیری ماموران و حسابرسان مالیاتی است که 15 علل برای آن به عنوان شرایط علیّ شناسایی گردید. سپس با توجه به شرایط زمینهای و شرایط مداخلهگر، راهبردهایی تدوین و مدل نهایی بر اساس آن ارائه شده است. این مطالعه میتواند گامی موثر در راستای حسابرسی مالیاتی بر مبنای تحقق مالیات صحیح و رضایتمندی عمومی باشد.
