ترسیم ره نگاشتی برای تسهیل و تسریع وقوع همپایی فناورانه در صنعت پتروشیمی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران جنوب دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استاد دانشکده مدیریت و فناوری های نرم، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jmi.2022.312675.2689چکیده
امروزه میزان بازده اقتصادی متأثر از سطوح قابلیتهای فناورانه، تعیینکننده جایگاه، سطح رقابتپذیری و تمایز اقتصاد کشورها و یا دو بخش صنعتی رقیب از یکدیگر است که آثار آن در میزان تنیدگی آنها در زنجیرههای ارزش جهانی و سهم بازار قابللمس است. در این پژوهش ابتدا نحوه انباشت توانمندیهای فناورانه بنگاهها در جوامع پیشرو و متأخر، موردبررسی قرارگرفته و سپس مطالعات حول تبیین و تحلیل شکاف فناورانه صنعت پتروشیمی ایران و ارائه یک چارچوب سیاستی جهت پر کردن این شکاف برای وقوع همپایی فناورانه متمرکزشده است. بررسی پیشینه پژوهش نشان میدهد، چارچوب جامع و یکپارچهای برای شناسایی قابلیتهای فناورانه وجود نداشته و بنگاهها در فرآیند همپایی، متناسب با زیستبوم فناورانه خود از مدلهای گوناگونی بهره بردهاند. سهم دانشافزایی این پژوهش شناسایی قابلیتهای فناورانه و مؤلفههای مؤثر در مراحل همپایی صنعت پتروشیمی است که در این راستا با بررسی، مقایسه و ترکیب یافتهها، منتج از پیشینه پژوهش و با استفاده از روش پژوهش موردی و تحلیل تم، تلاش شده است تا توانمندیهای فناورانه موردنیاز در گامهای همپایی فناورانه صنعت شناسایی گردد. تعیین میزان شکاف فناورانه صنعت، گونه شناسی توانمندیها، مقایسه فرآیند همپایی شرکتهای شیمیایی متأخر با پیشرو، شناسایی ابعاد توانمندیهای فناورانه موردنیاز و عوامل و الزامات سیاستی مؤثر بر همپایی، و ارائه چارچوب سیاستی پر کردن شکاف فناورانه، از دستاوردهای این پژوهش است که میتواند جهت سیاستگذاری در برنامههای توسعه صنعت پتروشیمی استفاده گردد.