فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف مالتیپل اسکلروزیس با درگیری اندام فوقانی غالباً به‌دلیل اختلال در زبردستی به توانبخشی و کاردرمانی ارجاع داده می‌شوند. درمان مشاهده عمل یکی از درمان‌های مبتنی بر فعال‌سازی نورون‌های آیینه‌ای می‌باشد که هنوز بر روی میزان تأثیر و نوع ارائه آن در این افراد بررسی کافی صورت نگرفته است. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر درمان مشاهده عمل مبتنی بر منزل بر زبردستی و استقلال عملکردی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس بود. مواد و روش‌ها در این مطالعه کارآزمایی بالینی مقدماتی، 18 بیمار مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس با تشخیص پزشک متخصص مغز و اعصاب، از بین بیماران شهر شاهرود و دامغان به‌صورت در دسترس انتخاب شدند و به‌ترتیب ورود به مطالعه در سه گروه 6 نفره مشاهده عمل، مشاهده عمل مبتنی بر منزل و کنترل تقسیم شدند که در هر سه گروه مداخلات معمول کاردرمانی به‌مدت 30 دقیقه توسط درمانگر انجام شد. تمرینات مشاهده عمل به‌مدت 20 دقیقه بود که در گروه مشاهده عمل در حضور درمانگر و در گروه مشاهده عمل مبتنی بر منزل با یا بدون کمک مراقبین در محیط منزل اجرا شد. زبردستی با آزمون‌های تست پوردیو پگ بورد، مکعب و جعبه، معیار استقلال عملکردی قبل و بعد از 4 هفته (10 جلسه) اجرای روند درمان و برای پیگیری بعد از 1 ماه از اتمام روند درمان، انجام گرفت. تحلیل آماری داده‌ها‌ با آزمون آنالیز واریانس با اندازه‌های مکرر دو عاملیانجام شد. یافته‌ها دو گروه مشاهده عمل و مشاهده عمل مبتنی بر منزل برخلاف گروه کنترل، بهبودی معناداری را در زبردستی درشت و ظریف و استقلال عملکردی در پایان 10 جلسه مداخله نسبت به پیش از مداخله نشان دادند (0/05<P). در مرحله پیگیری تنها زبردستی درشت در گروه درمان مشاهده عمل مبتنی بر منزل و زبردستی ظریف در هر دو گروه مشاهده عمل نسبت به گروه کنترل معنی‌دار بود، اما استقلال عملکردی در مرحله پیگیری بین گروه‌ها معنی‌دار نبود. در مقایسه میان گروهی بین گروه‌های مشاهده عمل و مشاهده عمل مبتنی بر منزل تفاوت معناداری دیده نشد (0/05<P).نتیجه‌گیری نتایج این مطالعه نشان داد ارائه‌ تمرینات درمان مشاهده عمل در کنار درمان معمول کاردرمانی، دارای اثر درمانی مضاعف بر زبردستی و استقلال عملکردی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس است که این اثر بر زبردستی در بازه‌ زمانی کوتاه‌مدت 1 ماهه پایدار نیز بود. لذا به نظر می‌رسد درمان مشاهده عمل مبتنی بر منزل به‌عنوان درمان تکمیلی بر بهبود زبردستی و استقلال عملکردی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس مفید است.