بهبود توجه دیداری و شنیداری افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر‌ بر پایه تحریک الکتریکی جریان مستقیم فراجمجمه‌ای

نویسندگان

1 گروه علوم اعصاب شناختی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 گروه مهندسی پزشکی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

3 گروه علوم اعصاب شناختی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 گروه علوم اعصاب شناختی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

5 گروه علوم اعصاب شناختی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.32598/SJRM.14.4.3343
چکیده

مقدمه و اهداف اختلال اضطراب فراگیر یک اختلال روانی مزمن است که با نگرانی مفرط، غیرقابل‌کنترل همراه است و باعث اختلال در عملکرد شناختی و عاطفی فرد می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند اضطراب زیاد با مشکلاتی در توجه و تمرکز همراه است. همچنین بر‌اساس  مطالعات نوروفیزیولوژیکی، توان مطلق امواج تتا در فرایندهای توجه نقش اساسی دارند، درحالی‌که توان مطلق امواج آلفا و تتا در تنظیم اضطراب نقش بسزایی دارند. طبق این یافته‌ها، هدف این مطالعه ارزیابی اثربخشی تحریک الکتریکی جریان مستقیم فراجمجمه‌ای در تنظیم الگوهای توان مطلق امواج مغزی آلفا و تتا و بهبود توجه دیداری و شنیداری در افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی فراگیر است.مواد و روش‌ها این مطالعه بالینی به‌صورت یک‌سو‌‌کور و تصادفی بر ۲۴ بیمار مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر، با 2 متغیر پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل و آزمایش در تبریز، در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ انجام شد. شرکت‌کنندگان با سنین ۱۸ تا ۴۰ سال از‌طریق مراجعه به مراکز درمانی شهر تبریز، پس از ارزیابی‌های بالینی توسط روانپزشک و غربالگری با تست پرسش‌نامه اختلال اضطراب فراگیر اسپیتزر که میزان تأثیر اختلال اضطراب فراگیر بر عملکردهای فردی، اجتماعی، خانوادگی و شغلی افراد مبتلا را ارزیابی می‌کند، به‌طور تصادفی به 2 گروه آزمایش (۱۲ نفر) و کنترل (۱۲ نفر) تقسیم شدند. برای هر دو گروه قبل و بعد از مداخله از آزمون بررسی یکپارچه عملکرد دیداری‌شنیداری برای ارزیابی توجه دیداری و شنیداری و نقشه مغزی برای ارزیابی امواج آلفا و تتا استفاده شد. برای گروه آزمایش در ۱۰ جلسه تحریک الکتریکی جریان مستقیم فراجمجمه‌ای‌ به‌صورت یک روز در میان به مدت‌زمان ۳۰ دقیقه با شدت ۲ میلی‌آمپر به‌طور مستقیم به قشر اوربیتوفرونتال در محل‌های الکترود Fp1 (آند) و Fp2 (کاتد) اعمال شد. گروه کنترل نیز تحریک ساختگی در همان محل‌های مذکور تحریک را دریافت کردند. برای ثبت توان مطلق امواج آلفا و تتا بعد از مداخله، الکتروانسفالوگرافی کمی و ارزیابی تغییرات توجهی از تست یکپارچه عملکرد دیداری‌شنیداری استفاده شد و سپس داده‌ها با نرم‌افزار بسته آماری برای علوم اجتماعی تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته‌ها تحلیل‌های آماری نشان داد رابطه معناداری بین فعالیت امواج تتا و آلفا و توجه دیداری و شنیداری در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر وجود دارد. به‌طور خاص، توان مطلق امواج تتا از 108/28 به 99/44 کاهش یافت، درحالی‌که توان مطلق امواج آلفا از 73/66 به 175/33 افزایش یافت. همچنین توجه دیداری از 596/86 به 1836/34 و توجه شنیداری از 503/57 به 1850/30 افزایش یافت.نتیجه‌گیری نتایج این مطالعه اثربخشی تحریک الکتریکی جریان مستقیم فراجمجمه‌ای در تنظیم توان مطلق امواج آلفا و تتا، با هدف بهبود عملکرد توجه دیداری و شنیداری در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر را نشان می‌دهد. تحقیقات بیشتر برای بهینه‌سازی فرایندهای تحریک الکتریکی جریان مستقیم فراجمجمه‌‌ای و بررسی اثرات بلندمدت آن ضروری است.