تعیین توزیع مکانی تپة نبکا گونة Halocnemum Strobilaceum با بهرهگیری از تابع G در دشت آققلا استان گلستان
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت مناطق بیابانی، باشگاه پژوهشگران جوان، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
2 استادیار گروه آبخیزداری و مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
4 استادیار گروه آبخیزداری و مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
10.22034/jdmal.2019.34759چکیده
درک فرایندهای پراکنش گیاهان و تحلیل الگوی مکانی آنها، تأثیر برهمکنش گیاهان با محیط را آشکار میکند. نبکا به عنوان پدیدة شاخص برهمکنش گیاه- رسوب نقش مهمی بر حفظ پوشش گیاهی و تثبیت ماسههای روان بازی میکند. این پژوهش با هدف ارزیابی برهمکنش نبکا و گیاه، بر اساس روش میدانی و اندازهگیری متغیرهای مورفومتری و ثبت موقعیت دقیق 322 نبکا و 119 گیاه در بخشی از دشت آققلا در شمالغربی استان گلستان، انجام شد. برای بررسی الگوی پراکنش مکانی نبکاها و گیاهان و همچنین ارتباط متقابل بین آنها و تأثیر متغیرهای خاک بر الگوی پراکنش آنها، از توابع تک و دو متغیر G و تابع همبستگی نشاندار استفاده شد. نتایج تابع مکانی همبستگی جفتی تک متغیره نشان داد که الگوی پراکنش گیاه Halocnemum Strobilaceum در فاصلههای بین 0 تا 23 متر، پراکنده و نامنظم است و این بدین معناست که گیاهان برای شکلگیری دارای رقابت خاصی با یکدیگر نیستند. علاوه بر آن، الگوی مکانی نبکاها نیز در فاصلههای بین 0 تا 23 متر به صورت پراکنده است. همچنین نتایج تابع دو متغیره g(r) در فاصلههای بین صفر تا 50 متر نشان داد که گیاه و نبکا ارتباط متقابل مثبتی با یکدیگر داشته و بر شکلگیری و پراکنش یکدیگر تأثیر مستقیم میگذارند. نتایج تابع همبستگی نشاندار kmm(r) نشان داد که به احتمال 95% ویژگیهای خاک از جمله: هدایت الکتریکی، اسیدیته، ماده آلی، نسبت جذب سدیم، سدیم تبادلی و کجشدگی رسوبات نبکا بر الگوی پراکنش نبکاها در این منطقه تأثیرگذار هستند.