فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده اختیار به‌عنوان محوری ‌ ترین ویژگی انسان، در جهان غرب از سویی اساسی ‌ ترین شرط مسئولیت اخلاقی دانسته شده‌است و از‌سوی‌دیگر، با فرض جبری ‌ بودن جهان، در تعارض با جبرگرایی قرار می ‌ گیرد. گروهی از فیلسوفان اخلاق، با باور به وجود تعارض، حکم به ناسازگاری این دو داده‌اند و گروهی دیگر برای دفع یا رفع این تعارض، به شیوه ‌ های مختلفی سعی در سازگاری جبرگرایی و اختیار نموده و تقریرهای گوناگونی از سازگارگرایی را ارائه کرده ‌ اند. مهم ‌ ترین تقریر از سوی "جان مارتین فیشر" و تحت عنوان نیمه ‌ سازگارگرایی مطرح شده ‌ است. وی در آثار خود، اختیار لازم در مسئولیت اخلاقی را کنترل هدایت ‌ کننده می ‌ داند که امکان ‌ های بدیل را دربرنمی ‌ گیرد. مثال فرانکفورت و مثال‌هایی از آن نوع در ردّ امکان ‌ های بدیل، برای فیشر بسیار مفید بوده‌اند. در این مقاله پس از توضیح مختصر مثال فرانکفورت، دیدگاه نیمه ‌ سازگارگرایی فیشر تبیین می ‌ شود. در نهایت به‌نظر می‌رسد، به‌رغم همه امتیازاتی که تقریر فیشر بر سایر تقریرهای سازگارگرایی دارد دیدگاه او از جهاتی به جبرگرایی نزدیک ‌ تر است.